Yeni Asur Dönemi (MÖ 1000-612) Sosyo-Kültürel Yaşam ve İnanç Sisteminde Köpeğin Yeri

OpenAlex İngilizce

Yeni Asur Dönemi’nde köpeğe dair verilere yazılı metinler başta olmak üzere Ninive, Nimrud, Nippur ve Sharif Khan’dan ele geçmiş pişmiş toprak ve metal heykelcikler, Ninive’deki Asurbanipal’in Kuzey Sarayı’nda yer alan kabartmalar, Nimrud’daki Ninurta Tapınağı ve Oda 74, Merh Khamis kremasyon gömüsü, Tell al-Rimah ve Tell Halaf’dan ele geçen mühürler ile satın alma yoluyla İsrail Müzesi, Bible Lands Müzesi ve Marcopoli Koleksiyonu’na kazandırılmış mühürlerde rastlanır. Söz konusu arkeolojik materyallerden, köpeğin Yeni Asur Dönemi sosyo-kültürel yaşam ve inanç sisteminde önemli bir yere sahip olduğu anlaşılmaktadır. Kabartmalarda betimlenmiş ve avlanmada kullanılan köpek figürleri iri yapılı ve güçlü bir tür olan mastiff ırkının benzeridir. Köpekler avlanma başta olmak üzere, hastalıkları iyileştirme, adak nesnesi, cezalandırma ve kötülükleri uzaklaştırma gibi işlevlere sahiptir. Yeni Asur’da saraya ait köpekler avlanmada kullanılırken, tapınağa ait olanlar ise tanrıların hizmetkârları ve koruyucuları olmuşlar ya da dini törenlerde yer bulmuştur. Ayrıca, Yeni Asur uygarlığında köpeklerin bakımından sorumlu bir meslek grubunun da olduğu görülmektedir. Kabartmalardaki sahnelerden bu meslek grubunda saraya bağlı haremağaları ve sakallı erkek figürlerinin olduğu anlaşılmaktadır. Bu veriler ışığında çalışmanın amacı; Yeni Asur Dönemi’nde köpeklerin insan yaşamındaki yeri, üstlendikleri roller ile işlevsel ve sembolik anlamlarını yazılı metinler başta olmak üzere kabartma, heykelcik ve mühür gibi arkeolojik buluntular aracılığıyla ortaya koymaktır.