TÜRKİYE’DE CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİNİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: EKONOMETRİK BİR İNCELEME

OpenAlex Türkçe

Bu çalışma, 1990–2023 dönemini kapsayan yıllık veriler aracılığıyla Türkiye ekonomisinde toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini teorik ve ampirik bir çerçevede analiz etmeyi amaçlamaktadır. Değişkenler arasındaki uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi ve kısa dönem dinamikleri, serilerin farklı derecelerde durağan olmasına imkân tanıyan ARDL (Otoregresif Dağıtılmış Gecikme) sınır testi yöntemi ile incelenmiştir. Ampirik bulgular, ele alınan değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı ve güçlü bir eşbütünleşme ilişkisinin varlığına işaret etmektedir. Uzun dönem katsayı tahminleri, özellikle istihdam alanındaki cinsiyet eşitsizliğinin ekonomik büyüme üzerinde negatif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır; bu durum, kadın iş gücünün üretim sürecine entegrasyonunu hedefleyen politikaların makroekonomik performans açısından taşıdığı kritik önemi doğrulamaktadır. Sağlık alanındaki eşitsizliklerin büyüme ile pozitif ilişkili olduğu saptanırken, eğitim ve siyaset boyutlarındaki eşitsizliklerin incelenen dönem zarfında büyüme üzerinde doğrudan ve belirgin bir etkisi tespit edilememiştir. Kısa dönem analizleri ise toplumsal cinsiyet temelli dengesizliklerin ekonomik dalgalanmaları tetikleyebildiğini, ancak hata düzeltme mekanizmasının işlerliği sayesinde sistemin yeniden uzun dönem dengesine yakınsadığını göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, Türkiye’nin sürdürülebilir ve istikrarlı bir büyüme patikasına ulaşabilmesi için kadınların istihdama katılımını teşvik eden kapsayıcı ve eşitlik odaklı yapısal reformların hayati bir rol oynadığını kanıtlamaktadır.