Türkiye’nin Dışa Yönelik Turizm Talep Esnekliklerinin İncelenmesi

OpenAlex İngilizce

Turizm talebini etkileyen ekonomik değişkenler arasında en önemlileri gelir ve fiyattır.Makro çalışmalarda Gayri Safi Yurtiçi Hasıla gelirin önemli bir göstergesi iken, özellikle uluslararası turizm hareketleri açısından döviz kurları da fiyat değişkeni için önemli bir gösterge olarak kullanılmaktadır.Talep esnekliği talebin fiyatlar ya da gelir karşısında ne ölçüde değiştiğini göstermektedir.Literatürde Türk vatandaşlarının yurtdışı turizm talebini belirleyen faktörleri analiz eden az sayıda çalışma bulunmaktadır.Bu araştırmanın amacı, ekonomik büyümenin (gelir) ve döviz kurunun (fiyat) Türk vatandaşlarının dışa yönelik turizm talebi üzerindeki etkilerini belirlemektir.Bu amaçla serilerdeki yapısal kırılmaları da dikkate alan ve değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkileri açıklayabilen Fourier Engle-Granger (FEG) eşbütünleşme testi kullanılmıştır.İkincil veriler kullanılarak yapılan araştırmada 2004Q1-2022Q3 dönemine ait yurt dışına çıkan Türk vatandaşlarının sayısı bağımlı değişken, Reel Efektif Döviz Kuru (REK) ve Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) verileri bağımsız değişken olarak kullanılmıştır.Analiz sonuçlarına göre uzun dönemde fiyat ve gelir değişkenlerinin her ikisi için de anlamlı ve pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir.Ayrıca uzun dönemde gelir esnekliği %1,97, fiyat esnekliği ise 2,05 olarak hesaplanmıştır.Kısa dönemde ise gelirin talep üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiş, kısa dönem fiyat esnekliği ise %1,22 olarak hesaplanmıştır.Bu sonuçlara göre uzun dönemde fiyat esnekliği az da olsa gelir esnekliğinden yüksek çıkmış, kısa dönemde ise beklendiği gibi gelir etkisi anlamsız, fiyat esnekliği ise birim esneklikten büyük çıkmıştır.Bulguların olası nedenleri ve politika çıkarımları sonuç bölümünde tartışılmıştır.