SÜLEYMANİYELİ BİNBAŞI MEHMET EMİN BEYİN KALEMİNDEN GOLTZ PAŞANIN ALTINCI ORDU KOMUTANLIĞI VE İRAN OPERASYONLARI

Türkçe

Bu çalışma, Almanya’nın doğuya yönelik politikası kapsamında Goltz Paşanın Altıncı Ordu Komutanlığına ilişkin Süleymaniyeli Kurmay Binbaşı Mehmet Emin Beyin tespitlerini içermektedir. Binbaşı Mehmet Emin Bey Irak Cephesinde Altıncı Ordu Komutanlığında görev yaptığı dönemdeki izlenimlerine binaen hazırlamış olduğu Kutü’l-Amâre Hücum ve Muhasarası adlı eserinin bir bölümünü tamamen Alman Mareşal Colmar von der Goltz’un Altıncı Ordu Komutanlığına atanması, Kut cephesini ziyareti (12-16 Aralık 1915) ve İran’daki Osmanlı-Alman operasyonlarına ayırmıştır. Irak cephesinin takviyesi maksadıyla 1915 yılının Ekim ayında teşkil edilen Altıncı Ordu Komutanlığı görevine Alman Mareşal Colmar von der Goltz getirilmişti. Mareşal Goltz, Irak cephesi sorumluluğunun yanı sıra Almanya’nın İran ve Afganistan’daki askerî operasyonlarının koordinasyonu görevini de üstlenmişti. Binbaşı Mehmet Emin Bey, bahse konu eserinde Goltz Paşanın Irak ve İran üzerine izlediği politikalarına ilişkin tespitlerini eleştirel bir dilde ortaya koymaktadır. Mehmet Emin Bey, İran seferine fazlasıyla karşıydı. Eserinde İran cephesini açmak için ortada hiçbir askerî gereklilik olmadığını vurgulamaktadır. Mehmet Emin Bey, İran cephesinin açılmasından Goltz Paşayı sorumlu tutmakta ve bu cephenin açılmasını bütün Irak’ın kaybı ile özetlemektedir. Çalışmada, Mehmet Emin Bey’in Kût’ül-Amâre Hücum ve Muhasarası adlı eserinin yanı sıra konu ilgili arşiv belgeleri, hatırat ve temel eserlere yer verilerek, net bir bakış açısı oluşturulmaya çalışılmıştır.