İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. HD. E. 2022/1829, K.2025/158, T. 04.02.2025 Kararı Işığında Donatma İştiraki Kavramı ve İştirakin Borçlardan Doğan Sorumluluğunun Değerlendirilmesi

İngilizce (OpenAlex)

Bu çalışmada donatma iştiraki kurumu, Türk Ticaret Kanunu’nun 1064 ilâ 1087. maddeleri çerçevesinde kavramsal ve sistematik açıdan incelenmekte; özellikle iştirakin borçlarından sorumluluk rejimi ile taraf sıfatı meselesi Alman öğretisindeki görüşler ışığında değerlendirilmektedir. Bu kapsamda öncelikle donatma iştirakinin unsurları, paylı mülkiyet temeli, suda menfaat sağlama amacı ve sözleşmesel niteliği ele alınmakta; ardından iştirakin yönetimi, paydaş donatanların karar alma mekanizması ve gemi müdürünün hukuki konumu üzerinde durulmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise iştirak ile paydaş donatanların üçüncü kişilere karşı sorumluluğu TTK md. 1080 hükmü çerçevesinde incelenmekte; iç ilişki–dış ilişki ayrımı ve alacaklının başvuru imkânları tartışılmaktadır. Makalenin hareket noktasını, donatma iştirakine ilişkin güncel bir Bölge Adliye Mahkemesi kararı oluşturmaktadır. Uzun zamandır deniz ticareti hukukunun uygulamada geri planda kalmış kurumlarından biri olarak görülen donatma iştirakinin yeniden yargı kararına konu olması, bu incelemeyi gerekli kılmıştır. İncelenen karar, donatma iştirakinin tüzel kişiliği bulunmamasına rağmen paydaş donatanların iştirak payları oranında şahsen sorumluluğunu göstermesi bakımından önem taşımaktadır. Sonuç olarak çalışmada, alacaklının dilerse donatma iştirakine, dilerse paydaş donatanlara veya her ikisine birlikte başvurabileceği görüşü savunulmaktadır.