Yeni Besin Korkusu Ölçeğinin Türkçeye Uyarlaması ve Uygun Faktör Yapısının Belirlenmesi

OpenAlex İngilizce

Amaç: Bu çalışma, insanların yeni veya bilmedikleri besinlerden kaçınma eğilimlerini değerlendirmede kullanılan yeni besin korkusu ölçeğini (FNS) Türkçeye uyarlamak amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: FNS'nin Türkçe formu (T-FNS) oluşturulduktan sonra 444 erişkin bireyle yürütülmüştür. Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlık güvenirliği ve test-tekrar test yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Ölçeğin faktör analizine uygunluğu, Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett'in Küresellik Testi ile analiz edildikten sonra faktör yapısını belirlemek için açıklayıcı faktör analizi (AFA) yapılmıştır. AFA ile elde edilen model ve literatürde önerilen diğer modeller doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile analiz edilerek, sonuçlar değerlendirilmiştir. Bulgular: T-FNS ölçeğinin Cronbach alfa katsayısının 0,805, test-tekrar test ile elde edilen sınıf içi korelasyon katsayısının 0,802 olduğu bulunmuştur. KMO değeri 0,785, Bartlett'in Küresellik Testinin anlamlılık düzeyinin 0,001'den küçük olması veri setinin faktör analizi için uygun olduğunu göstermektedir. AFA ile ölçeğin 2 alt ölçeğinin olduğu saptanmıştır. Bu modelin DFA ile analizi sonucu elde edilen uyum indeksleri önerilen ölçülerdedir (ki-kare/serbestlik derecesi=2,123, karşılaştırmalı uyum indeksi=0,942, Tucker-Lewis indeksi=0,918, standartlaştırılmış hata kareler ortalamasının karekökü=0,052, yaklaşık hataların ortalama karekökü=0,075). Geçerlik-güvenirlik analizi yapılan T-FNS ölçek skoru ortalamasının 38,41±10,11 olduğu ve bu skorun cinsiyete göre farklılık göstermediği saptanmıştır (p=0,511). Sonuç: Türk toplumunda erişkin bireyler için T-FNS ölçeğinin geçerli ve güvenilir olduğu görülmüştür. Yeni veya bilinmeyen besinlerin tüketimine ilişkin çalışmaların yanında, yapılacak yeni çalışmalar yeni besin korkusunun diyet kalitesini etkileyebilecek bir parametre olduğu bilinciyle yürütülmelidir.