Örnek Görseller Eşliğinde Basınç Yarası Evrelendirme ve Koruyucu Bakım Davranışları: Geleneksel Derleme

OpenAlex İngilizce

Basınç yarası, deri ve deri altındaki dokularda basınç, friksiyon, yırtılma ve benzeri etkenlerin yol açtığı lokal doku zedelenmesidir. Günümüzde, bilim ve teknolojideki ilerlemelere rağmen basınç yaraları hâlâ önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle yoğun bakımlarda, palyatif bakım merkezlerinde yaşam sonu bakım alan hastalar ile immobil hastalarda basınç yarası örneklerine daha sık rastlanmaktadır. Basınç yarası sıklıkla sakrum, koksiks, iskiyal tuberositler, büyük trokanter, dirsekler, diz kapağı çevresi, topuklar, skapulalar, krista iliyaka, lateral ve mediyal bölgelerde meydana gelmektedir. Özellikle kemik çıkıntılarının bulunduğu alanlarda gelişebilen basınç yaraları; hasta sırt üstü pozisyonda ise sakrum, koksiks, oksipital, skapula ve topuklarda, sürekli lateral pozisyonda yatan hastalarda ise omuz başları, trokanter, diz kapağı çevresi ve ayak bileklerinde, oturur pozisyonda ise gluteal bölümde ve skapulada daha sık görülmektedir. ABD'de en yaygın kabul gören sınıflandırma sistemi Amerikan Ulusal Basınç Yaralanması Danışma Paneli sistemine göre basınç yaraları ''Evre 1, Evre 2, Evre 3, Evre 4, Evrelendirilemeyen Evre, Şüpheli Derin Doku Hasarı, Tıbbi Cihazlarla İlişkili Basınç Yaralanması, Mukozal Membran Basınç Yaralanması'' olarak sınıflandırılmıştır. Kullanılan bu sınıflandırma sistemi, basınç yaralarının ciddiyetini ve tedavi seçeneklerini değerlendirmede klinik uygulamada önemli bir rol oynamaktadır. Basınç yarası önlenebilir bir durum olmasına rağmen önlenemediği ve oluşması durumunda; hastaların hastanede yatış süreleri uzamakta, morbidite ve mortalite oranları yükselmekte, bakım veren profesyonellerin iş yükü ve bakımının maliyeti artmakta, ikincil enfeksiyon riski gelişebilmekte ve komplikasyonlardan kaynaklanan ölümler de artmaya yol açabilmektedir. Bu nedenlerle özellikle hastalara 24 saat bakım veren hemşirelerin ve diğer sağlık profesyonellerinin basınç yarası hakkında bilgi ve bilinç farkındalığının artırılmasına ihtiyaç vardır. Makale basınç yarasını tanıma, evrelendirme hakkında görseller eşliğinde bilgi vermek ve basınç yarasından koruyucu bakım davranışlarına değinmek amacıyla yazılmıştır.