Câhiliye Dönemi Arap Şiirinde Korku Kaynakları ve Korku İfade Eden Sözcükler

OpenAlex Türkçe

Çalışmamızın konusunu Câhiliye dönemi Arap şiirinde korku ve temel korku kaynakları oluşturmaktadır. İnsan psikolojisinin önemli unsurlarından biri olan korkunun Câhiliye dönemi şairleri tarafından şiirlerinde dile getirilmesi ve dizelerde korkunun değişik yönlerini, şiddetini ifade eden farklı kelimelerin kullanılması çalışmada ele alınmıştır. Güvenliği sağlayacak bir devlet düzeni ve adalet sistemini işletecek genel bir kolluk gücünün bulunmayışı sebebiyle Arabîstan yarımadasında gerek sınırlı sayıda şehirde yerleşik gerekse göçebe kabileler halinde sürdürülen yaşam doğal bir korku iklimi oluşturmuştur. Su ve yiyecek kaynaklarının son derece kıt olduğu çöl hayatı, güçlülerin zayıfları ezdiği bir sistemi ortaya çıkarmış, baskın yapılarak mağlupların katli veya köleleştirilmesi, namuslarına el uzatılması, onur ve haysiyetlerinin yerle yeksan edilmesi korkuyu besleyen ögeler olmuştur. Kendisiyle ensâbın muhafaza olunduğu, kahramanlıkların bilindiği, dilin kendisinden öğrenildiği Arapların “Dîvânı” sayılan şiirlerin bu önemli psikolojik olguya yer vermemeleri, enine boyuna incelememeleri ve korkuyla ilgili uzak-yakın kelimeleri ihtiva etmemeleri düşünülemezdi. Yazının yaygın olmaması sebebiyle sosyal hayatı en iyi yansıtan edebi eserin şiir olması hasebiyle şiirlerde yer alan korku anlamına gelen kelimeler çalışmamızda incelendi. Araştırmamızı Câhiliye dönemi ile sınırlı tutmakla birlikte edebi hayatlarının bir kısmı cahiliye döneminde geçmiş olan Muhadram şairlerin şiirlerinden örnekler de verildi.