Kamusal Mekan Tasarımında Bir Yöntem Olarak Dürtü Teorisi: Pandemi Koşullarına Yönelik Mekansal Çözümler

OpenAlex Türkçe

Covid-19 pandemi süreci uygulanan zorunlu izolasyonlar nedeni ile gündelik yaşantı askıya alınmış; dolayısıyla kamusal mekan ile ilişki, mekana dair algı ve sonuç olarak mekan içindeki davranış biçimleri bu süreçte etkilenmiştir. Bu bağlamda kamusal mekanın sağlık açısından daha nitelikli olarak ele alınması ve toplumun da bu açıdan yönlendirilmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Özellikle çevresel etkiler ile davranış biçimlerini pozitif olarak etkilemeyi, bunu “dürtüler” aracılığı ile seçme özgürlüğü sunarak ve bir şeyi dikte etmenin önüne geçerek sağlamayı amaçlayan “seçim mimarisi”nin farklı disiplinlerdeki uygulama örnekleri günümüzde yeni tartışma konularından biridir. Bu çalışma sağlıklı kentlerin tasarımında kullanıcının katılımını sağlamak adına “seçim mimarisi” ve “dürtü”nün kentsel tasarım ve mimarlık alanındaki uygulamalarda bir yöntem olarak kullanılması potansiyelini irdelemektedir. Bu kapsamda konuya ilişkin literatür araştırması yapılmış ve seçilen örnekler analiz edilerek somut tasarım çözümleri incelenmiştir. Sonuç olarak mekansal dürtmenin uyarma, hatırlatma, sosyal yaşantıdaki normlara dikkat çekerek teşvik etme, kamusal yaşamda daha pozitif alışkanlıklar kazandırarak davranışı etkileyebilme gücünün salgın sürecinde ve sonrasında sağlıklı yaşam çevreleri oluşturma adına önemli bir potansiyel taşıdığı değerlendirilmiştir.