Asmalımescit 74: 1930’lar İstanbul’unda Bohem Yaşam Deneyimi ve Alternatif Bir Modernlik Arayışı

OpenAlex Türkçe

Bu çalışma, Fikret Adil’in 1936 tarihli kült eseri Asmalımescit 74: Bohem Hayatı üzerinden 1930’lar İstanbul’unda şekillenen bohem yaşam deneyimini ve bu deneyimin toplumsal, kültürel ve mekânsal dinamikler içindeki yerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın özgün değeri, Pera ekseninde kümelenen bohem çevrenin, Erken Cumhuriyet Dönemi’nin resmî modernleşme ideallerine karşı geliştirdiği alternatif modernlik anlayışını saptamasından kaynaklanmaktadır. Bu çevre; sanat, edebiyat ve serbest sosyal etkileşimler aracılığıyla dönemin tek tipleştirici kültürel iklimine karşı heterojen bir kamusallık yaratmıştır. Araştırmada nitel bir model olan durum çalışması (case study) yaklaşımı benimsenmiştir. Veri toplama süreci metin merkezli bir okumayla gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler nitel içerik analizi yöntemiyle tematik bir çerçevede çözümlenmiştir. Analizler, Asmalımescit’teki “74 numaralı pansiyon” odağında gelişen mekânsal aidiyetin, sanatçı ve düşünürler için hiyerarşiden arınmış bir entelektüel kuluçka merkezi olduğunu göstermektedir. Bulgular, bu çevrenin ana akım dışı, eleştirel ve çok sesli yaşam biçimlerini kurumsallaştırdığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak Asmalımescit 74, bir anı kitabı olduğu kadar dönemin sosyo-mekânsal ve estetik kodlarını deşifre eden temel bir sosyolojik kaynak konumundadır. Bu çalışma, 1930’lar Türkiye’sindeki modernlik tartışmalarına ve edebiyat sosyolojisi alan yazınına özgün bir katkı sunmaktadır.