Sağlık bakımı ilişkili enfeksiyonlarda Staphylococcus aureus dağılımının irdelenmesi: 6 yıllık deneyim

Türkçe

Amaç: Staphylococcus aureus (S. aureus) morbidite ve mortalitesi yüksek toplum kaynaklı ve sağlık bakım ilişkili enfeksiyonlara neden olmaktadır. En sık izole edildiği enfeksiyonlar; yara yeri enfeksiyonları, üriner sistem enfeksiyonları, pnömoni, septik artrit, osteomyelit ve sepsistir. Metisiline dirençli S. aureus (MRSA) ilk olarak 1960’larda tanımlanmış olup ve 1980’lerde hastanelerde önemli bir etken haline gelmiştir. Özellikle hastanede yatan hastalarda, sağlık hizmeti kaynaklı enfeksiyonlarda metisiline dirençli S. aureus önemli bir etkendir. Bu çalışmada, sağlık bakım ilişkili S. aureus enfeksiyonlarının ve MRSA izolatlarının altı yıllık dönemde, yıllara göre dağılımı irdelenmiştir. Bu veriler ışığında enfeksiyon kontrol önlemlerine ve akılcı antibiyotik kullanımına uyumun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Ocak 2016-Aralık 2021 tarihleri arasında bir üçüncü basamak hastanede yatırılarak izlenen, sağlık bakım ilişkili enfeksiyon tanısı konulan hastalardan izole edilen S. aureus suşlarına ilişkin verilere Enfeksiyon Kontrol Komitesi kayıtlarından ulaşıldı. Altı yıllık dönemde 201 adet S. aureus suşlarının neden olduğu sağlık bakımı ile ilişkili enfeksiyon tanısı konuldu. Sağlık bakımı ile ilişkili S. aureus enfeksiyonlarının tutulum yaptığı organ ve sistemlere göre dağılımları, görüldüğü kliniklere (yoğun bakım ünitesi–servis) ve yıllara göre dağılımları değerlendirildi. Bulgular: Sağlık bakımı ilişkili genel enfeksiyon etkenlerinin yıllara göre dağılımı incelendiğinde; 2016 yılında %1,29 olan oranının yıllar içinde artarak %6,41’e çıktığı saptandı. Servislerde yatırılarak izlenen hastalarda 2020 yılına kadar kümülatif bir artış olduğu izlendi, oranlar yıllara göre sırasıyla; %5, %3,8, %20,3, %25,3, %34,69 ve %17,1 şeklinde saptandı. Yoğun bakım ünitelerindeki (YBÜ) dağılım ise yıllara göre sırasıyla; %3,9, %10,3, %11,9, %19,4, %20 ve %23,5 olarak saptandı. YBÜ’de izlenen sağlık bakım ilişkili S. aureus enfeksiyonlarının yıllar içindeki artışı, servislerde izlenen artışa göre istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p0,05). Sonuç: Toplam 6 yıllık dönemde S. aureus’un etken olduğu sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon oranlarında yaklaşık beş kat artış saptanmıştır. Ancak, bu artışın MRSA oranlarındaki artış ile korelasyon göstermediği belirlendi. El hijyeni eğitimleri, standart enfeksiyon kontrol önlemlerine uyumun artırılması ve akılcı antibiyotik kullanımda iyileştirme sağlanarak bu artışın önüne geçilebileceğini düşünmekteyiz.