Orantısal Akıl Yürütmede Nitel ve Nicel Problem Çözme Stratejileri: 8. Sınıf Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma

OpenAlex Türkçe

Bu araştırmanın amacı, ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin niteliksel ve niceliksel karşılaştırma içeren orantısal akıl yürütme problemlerinde kullandıkları stratejileri belirlemek ve bu stratejilerin kullanım biçimlerini analiz etmektir. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninin benimsendiği bu araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Ankara ili Yenimahalle ilçesindeki bir devlet ortaokulunda yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle seçilen 50 öğrenci (35 kız, 15 erkek) oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak literatür doğrultusunda geliştirilen ve niteliksel ile niceliksel karşılaştırma içeren 20 sorudan oluşan Orantısal Akıl Yürütme Formu (OAYF) kullanılmıştır. Veriler frekans ve betimsel analiz yöntemleriyle incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre, öğrenciler OAYF kapsamında toplam 12 farklı çözüm stratejisi kullanmıştır. Niceliksel karşılaştırma içeren sorularda öğrencilerin, niteliksel karşılaştırma içeren sorulara kıyasla daha çeşitli stratejiler geliştirdikleri görülmüştür. Niceliksel karşılaştırma sorularında en sık kullanılan strateji "birim oran stratejisi" iken, niteliksel karşılaştırma sorularında "sözel ifadeler stratejisi" öne çıkmıştır. Ayrıca öğrencilerin aynı strateji kapsamında farklı çözüm yolları geliştirdikleri belirlenmiştir. Öğrencilerin niceliksel karşılaştırma sorularında daha çok matematiksel işlemlerle sonuca ulaşma eğiliminde oldukları, niteliksel karşılaştırma sorularında ise sözel açıklamalarla çözüm üretmeyi tercih ettikleri saptanmıştır. Hatalı çözümlerde ise en yaygın olarak "veri ihmali stratejisi" kullanılmıştır.