Bireysel Çevresel Yönelimlerin Sürdürülebilir Tüketim Davranışına Etkisi: Ulusal Yazın Üzerine Bir Meta-Analiz

OpenAlex Türkçe

Bu çalışmanın amacı, bireysel çevresel yönelimlerin sürdürülebilir tüketim davranışlarını nasıl etkilediğini Türkiye’de yapılan akademik çalışmalar üzerinden sistematik bir biçimde değerlendirmektir. Bu doğrultuda, ULAKBİM, YÖK Tez, DergiPark, Google Scholar (filtreli), Web of Science / Scopus (Türkiye örneklemli filtreyle) veri tabanlarında yer alan 2015-2025 yılları arasında yayımlanan çalışmalar taranmıştır. 42 farklı çalışmadan edinilen 55 bireysel veri üzerinden gerçekleştirilen analizler neticesinde, hem bilişsel (çevre bilgisi, çevre bilinci, çevresel farkındalık) hem de duygusal çevresel özelliklerin (çevresel kaygı, çevre duyarlılığı, çevresel benlik) sürdürülebilir tüketimle pozitif ilişkili olduğu tespit edilmiştir. En güçlü bireysel yordayıcı çevresel benlik (r = 0.553), en düşük etki büyüklüğü ise çevresel farkındalık (r = 0.417) olarak tespit edilmiştir. Alt grup analizi sonuçları ise bilişsel değişkenler ile duygusal değişkenlerin sürdürülebilir tüketim davranışı üzerindeki ortalama etki büyüklüklerinin istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklılaşmadığını göstermiştir.