VARDİYALI ÇALIŞAN İŞÇİLERİN FİZİKSEL AKTİVİTE, DUYGU DURUMU VE BESLENME ALIŞKANLIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ

İngilizce (OpenAlex)

Amaç: Vardiyalı çalışan işçilerin fiziksel aktivite, duygudurumu ve beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Gereç ve Yöntemler: Çalışma, Ekim 2018-Aralık 2018 tarihleri arasında, Kahramanmaraş ilinde bir tekstil fabrikasında çalışan ve çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden, yaş aralığı 18-65 yıl olan toplam 450 işçi ile yürütülmüştür. İşçilerin demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite ve duygudurumları uygulanan anket formu ile belirlenmiştir. Bulgular: İşçilerin %80,3'ü erkek ve %89,0'ı haftada 6 gün ve günde 8 saat çalışmaktadır. Vardiya bilgilerine ulaşılan işçilerin (n=163) %48,5'i 08.00-16.00 saatleri arasında çalışmakta ve işçilerin %69,0'ı vardiyalı çalışmanın uyku kalitesini etkilediğini düşünmektedir. Kadın işçilerin (ort. 23,91±3,97 kg/m2) %59,5'inin normal, erkek işçilerin (ort. 26,85±3,83 kg/m2) %46,1'inin hafif şişman olduğu saptanmıştır. İşçilerin %60,0'ının yürüyüş yaptığı ve yürüyüş yapanların %22,0'ının haftada 2-3 kez yürüdüğü belirlenmiştir. İşçilerin %70,0'ı günde 3 ana öğün tüketirken, %50,0'ı ara öğün yapmamaktadır. Çalışanların öğün aralarında her gün çay-kahve (%78,0) ve meyve (%31,8), sonrasında en sık simit-poğaça (%21,5), kuruyemiş (%23,3) ve kek-pasta (%19,5) tükettikleri sonucuna ulaşılmıştır. İşçilerin gün içerisindeki tükettiği ara öğün sayısı arttıkça Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) puanlarının azaldığı saptanmıştır (r=0,12, p=0,01). BDÖ puanı ile çikolata-şekerleme tüketim sıklığı arasındaki fark anlamlı bulunmuştur (p=0,023). İşçilerin uyku süreleri arttıkça BDÖ puanlarının azaldığı saptanmıştır (r=0,11,p=0,02). Sonuç: Bu çalışma sonunda, vardiyalı çalışan işçilerin uyku sürelerinin, duygudurumları ve beslenme alışkanlıklarını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre; uyku kalitesi ve süresi üzerinde yapılacak iyileştirmeler işçi sağlığı konusunda önemli birer adım olacaktır.