Erken çocukluk döneminde otizm teşhisine yönelik dinamik uzman sistem tasarımı

OpenAlex Türkçe

Bu çalışmada; ilk defa erken çocukluk döneminde otizmin erken fark edilmesine yönelik bir dinamik uzman sistem geliştirilmiştir. Bu çalışmanın en önemli ayırt edici özelliği, uzman sistemlerin çıkarım mekanizması kısmında Naive Bayes algoritması kullanılarak kural tabanının dinamik olarak yenilenmesinin sağlanmasıdır. Bu sayede sistem daha önceden kayıtlı olmayan yeni bir durum ile karşılaştığında; mevcut kurallardan faydalanarak yeni kuralın hangi sınıfa ait olduğunu tahmin etmektedir. Geliştirilen dinamik uzman sistem; otistik bozuklukların belirtileri konusunda ailelerin bilgilendirilmesi, otistik çocuklara yönelik erken eğitim programlarının oluşturulması ve ailede yarattığı yıkıcı etkilere yönelik destek programlarının daha erken uygulanması gibi süreçlerde önemli katkılar sağlayacaktır. Otizmin en etkili tedavi yöntemi olarak özel eğitim görülmektedir. Otistik bireylerin eğitiminde ve gelişiminde, eğitimin erken başlamasının olumlu sonuçları arttırdığı bilinmektedir. Bireyin doğumundan itibaren otistik bozuklukların belirtileri görülebilmesine rağmen; ailelerin otizmi tanımaması, belirtilerini bilmemesi nedeniyle otizm tanısı genellikle 3 yaşından sonra, 4- 6 yaş arasında konmaktadır. Otizmin erken tanısına yönelik olarak kullanılan belirtilerden hangilerinin var olduğuna karar vermek oldukça karmaşık ve deneyim gerektiren bir süreçtir. Bu nedenle, otizm erken tanısına yönelik yapay zekâ, uzman sistemler, karar destek sistemleri, veri madenciliği gibi teknikler kullanılabilir. Otizmin öncü belirtilerinin tanınması ve bu konudaki bozuklukların erken fark edilmesi, otistik çocuklara yönelik erken eğitim programlarının oluşturulması ve uygulanabilmesi açısından oldukça önemlidir.