Gebeliğin İntrahepatik Kolestazı

OpenAlex Türkçe

Gebeliğin intrahepatik kolestazı (GİK); gebeliğin 2. Trimestr’ından sonra gelişen, karakteristik olarak serum safra asidi yüksekliği ve kaşıntı ile seyreden gebeliğe özgü bir karaciğer hastalığıdır. Prevelansı; etnik köken, genetik ve çevresel faktörlere bağlı değişkenlik göstermekle birlikte ülkemizdeki sıklığı %0.45 olarak bildirilmiştir. Genetik faktörlerden özellikle hepatositlerde fosfolipid transportunda görevli ABCB4 geni üzerinde durulmaktadır. Risk faktörleri arasında geçirilmiş GİK öyküsü, ileri maternal yaş (>35), multiparite, oral kontraseptif kullanımı ile birliktelik gösteren kolestaz öyküsü, yardımcı üreme teknikleri ile gebe kalmak, ovaryan hiperstimulasyon sendromu, çoğul gebelik, kronik Hepatit C hastası olmak yer almaktadır. En sık semptomu kaşıntıdır ve genelikle avuç içi ve ayak tabanında izlenir. Serum safra asidi yüksekliği (>10 µmol/L) etkilenen gebelerin %90’ında görülür. Serum aminotransferazları hastaların %60’ında artış göstermektedir. Bu artış çoğunlukla normalin 2 katını geçmemektedir. GİK olan hastalarda intrauterin fetal kayıp, mekonyumlu amnion mayi, spontan ve iatrojenik preterm doğum, yenidoğan yoğun bakım ihtiyacı artmış olarak izlenmiştir. Bu komplikasyonlardan fetal dolaşımda artan safra asidi sorumlu tutulmaktadır. Tedavinin amacı maternal biyokimyasal değerlerin normal referans aralığı yakın tutulması, maternal kaşıntı başta olmak üzere semptomların azaltılması ve fetal komplikasyonların önlenmesidir. Ursodeoksikolik asit (UDCA) diğer yöntemlerle karşılaştırıldığında serum safra asidi düzeylerinde ve karaciğer enzimlerinde daha belirgin düzelme sağlamaktadır. İntrauterin fetal kayıp GİK’te ani olarak gelişmekte ve bu nedenle NST, USG ve doppler USG değerlendirmelerinin takipteki yeri sınırlıdır. Gebelerin hangi sıklıkta izleneceği konusunda bir fikir birliği yoktur. Preterm doğum beklenen hastalarda akciğer matürasyonu için kortikosteroid önerilmektedir. GİK olan hastalarda fetal mortalitenin 36. haftada doğumu gerçekleştirilenlerde daha düşük olduğu bildirilmiştir.