SİTUS KAVRAMI VE LEFEBVRE PERSPEKTİFİNDEN MÜZİK VE KENTİ YENİDEN DÜŞÜNMEK: SOKAK MÜZİĞİ PERFORMANSLARI

OpenAlex Türkçe

Kent mekânı yalnızca fiziksel bir üretim birimi değil, aynı zamanda kültürel, toplumsal ve ideolojik mücadelelere sahne olan bir sosyal praksis alanıdır. Kapitalist sistemin tahakkümü altında bulunan modern kapitalist kentler bireyleri pasifleştiren, gündelik hayatı rutinleştiren ve deneyim alanlarını tüketim pratikleriyle sınırlandıran bir “gösteri sahnesine” dönüşmüştür. Bu dönüşümün en görünür örneklerinden biri, sanatsal eylemlerin sokak ve kamusal alanda gerçekleştirilmesidir. Bu çalışma, Lefebvre’in “mekânın üretimi” ve “itiraz hakkı”, Debord’un “gösteri toplumu” ve “situs” kavramları temelinde sokak müziği performanslarını birer situs pratiği olarak ele almayı amaçlamaktadır. Araştırmada, sokak müziği pratiklerinin kent mekânını dönüştürme gücü kavramsal bir çerçevede ele alınmış, nitel ve betimsel modele bağlı kalınarak çalışılmıştır. Doğaçlama performanslar (emprovizasyon), sokak performansları ve flashmob performansları gibi eylemler; müzikal performans aracılığıyla mekânın eko-politik ve deneyimsel anlamını değiştiren ve mekânı yeniden üreten situs örnekleri olarak incelenmiştir. Bu bağlamda incelenen müzikal eylemlerin; gösteri toplumunun pasifleştirici etkilerine karşı geliştirilmiş aktif, etken, spontane, kolektif, dinamik ve dönüştürücü müdahale biçimleri oldukları, bireylerin edilgen, durağan, pasif tüketicilikten çıkmasına olanak sağladıkları, kent hakkının kullanımına katkıda bulunarak kentsel mekânın toplumsal, estetik ve politik yeniden üretimine aracılık eden birer situs örnekleri oldukları sonuçlarına ulaşılmıştır.