Türkiye’de Politik İstikrarın Karbon Emisyonu Üzerine Etkisi

OpenAlex Türkçe

Karbon emisyonlarının artışı, küresel ısınmanın temel nedenlerinden biri olarak kabul edilmekte ve bu durum, iklim değişikliği, kuraklık, sel, sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve deniz seviyelerindeki yükselme gibi ciddi çevresel tehditleri beraberinde getirmektedir. Bu etkiler, sadece doğal ekosistemleri değil, aynı zamanda ekonomik faaliyetleri, halk sağlığını ve toplumsal yapıyı da olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, karbon emisyonunu etkileyen temel faktörlerin doğru şekilde belirlenmesi ve bu faktörlere yönelik etkili, bütüncül ve sürdürülebilir politikaların geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Mevcut literatürde karbon emisyonlarının genellikle ekonomik büyüme, enerji tüketimi ve sanayileşme gibi değişkenlerle ilişkili olduğu belirtilmektedir. Ancak son yıllarda politik faktörlerin, özellikle politik istikrarın, çevresel sürdürülebilirlik üzerindeki rolü giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Politik istikrar, uzun vadeli çevresel planların hayata geçirilmesi, yatırım güvenliğinin sağlanması ve yeşil teknoloji girişimlerinin desteklenmesi açısından belirleyici bir değişkendir. Bu bağlamda, politik istikrarın sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle nasıl örtüştüğü de önem taşımaktadır. Çalışmada 1990-2023 dönemine ait toplam karbon emisyonu, politik istikrar ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değişkenlerine ait yıllık veriler kullanılarak Autoregressive Distributed Lag Model (ARDL) ile gerçekleştirilen analizde GSYH ve politik istikrarın toplam karbon emisyonu üzerindeki etkisi ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgulara göre politik istikrardaki ve ekonomik büyümedeki artış uzun dönemde emisyon artırıcı bir etki göstermektedir. Bu durum Türkiye’nin gelişmekte olan bir ülke olma özelliği ile açıklanabilir.