VİCDANİ ZEKA ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI

OpenAlex Türkçe

İnsan tarih boyunca dünyaya hâkim olmak konusunda yoğun çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmada, temelde insanı özünde vicdanını tanımlayıp, vicdani zekâsını ölçümleyecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Taslak ölçeğin geliştirilmesinde ilgili literatür uzman ekip çalışanlarınca incelenerek 84 ifadeden oluşan madde havuzu oluşturulmuştur. İlk olarak 446 kişiden oluşan örneklem üzerinden açıklayıcı faktör analizi yapılmıştır. Faktörlerde madde yükleri düşük olan 52 ifade çıkarılarak taslak ölçek 32 madde ile oluşturulmuştur. 32 maddeden oluşturulan taslak ölçek Kütahya ilinde yaşamakta olan değişik demografik özelliklere sahip 1546 kişiye 5’li likert tipinde anket olarak uygulanmıştır. Elde edilen bulgularla Vicdani Zekânın 7 faktörlü yapısının; “1. Etik Değerler”, “2. Ahlâki Duyarlılık”, “3. Yaratıcıya Karşı Sorumluluk”, “4. Merhamet”, “5. Bilinçli Farkındalık”, “6. Toplumsal Duyarlılık” ve “7. Bilgelik” olarak adlandırılması uygun görülmüştür. Açımlayıcı Faktör Analizi’nden sonra Doğrulayıcı Faktör Analizi Yapısal Eşitlik Modellemesi ile test edilen ölçeğin Cronbach’s Alpha katsayısı 0,851 olarak tespit edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğe ait toplam varyansın 0,5814’ünü açıklarken saptanan yedi alt faktörün yük değerlerinin 0,45 ile 0,86 arasında değiştiği tespit edilmiştir.