Gözetim Toplumunun Siyaset, Devlet ve Demokraside Yansımaları: Algoritmik Vatandaşlık Odağında Bir Değerlendirme

OpenAlex Türkçe

Gözetim toplumu kendisinden önceki her toplumsal yapı gibi kendisine has bazı spesifik özellikleri ile birlikte giderek yoğunlaşmaktadır. Toplumlar tarım ve sanayiden sonra bilgi toplumuna geçmekle kolay takip edilemeyen boyutta hızlı gelişmeleri de beraberinde yaşamışlardır. Bu baş döndürücü hızda yeni nesil teknolojiler öncü rol oynamıştır. Gözetim toplumu var olan devlet ve toplum temalarını tamamen ortadan kaldırmamış ancak bambaşka boyutlar kazandırmıştır. Bu yeni toplum modelinin siyaset ve devlet yapısında meydana getirdiği farklılaşmalar demokrasi üzerinde de önemli etkiler oluşturmuştur. Demokratik araçlar üzerinde pozitif fark yarattığı alanlar olmakla birlikte önemli demokratik değerlerin sorgulanmasına da yol açmıştır. Demokrasinin en önemli sürücüsü olan vatandaş kavramı farklılaşarak algoritmik vatandaşlık kavramı sorgulanır olmuştur. Jus algoritmi ya da algoritmik vatandaşlık, bir çeşit veri tabanlı bir vatandaşlık versiyonudur. Jus algoritmi, gözetim toplumu ile birlikte ortaya çıkan daha çok geleneksel vatandaşlık modellerinden farklı olarak bireysel seçim hakkına dayanan bir vatandaşlıktır. Çalışmada geniş literatür incelemesi yapılmıştır. Jus algoritmi hakkında bilgiler vererek gözetim toplumun devlet, siyaset ve demokrasideki yansımalarının değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.