“ERWIN PANOFSKY’NİN İKONOGRAFİK VE İKONOLOJİK ELEŞTİRİ YÖNTEMİNE GÖRE HUGO VAN DER GOES’UN “İLK GÜNAH” ADLI ESERİNİN “KARŞILAŞTIRMALI” ANALİZİ” / "COMPARATIVE" ANALYSIS OF HUGO VAN DER GOES' "THE ORIGINAL SIN" ACCORDING TO ERWIN PANOFSKY'S ERWIN PANOFSKY'S ICONOGRAPHIC AND ICONOLOGICAL CRITICAL METHOD

OpenAlex · Türkçe

Bu çalışmada Erwin Panofsky'nin "İkonografik ve İkonolojik Sanat Eleştirisi" yöntemi kullanılarak Hugo van der Goes'un tahminen 1479 yılında yaptığı "İlk Günah" adlı resmi analiz edilmiştir.Resim, Kuzey Rönesansı'nın değerli eserlerindendir.Bu yağlıboya pano eser İncil'de geçen bir hikâyeyi anlatmaktadır.Yapıt Hıristiyanlık, Yahudilik ve Müslümanlık için önemli bir dini olayı betimlemektedir.Hikâyede Âdem ve Havva yasak meyveyi yiyerek ilk günahı işlerler ve Cennet'ten kovulurlar.Erwin Panofsky önemli bir sanat tarihçisidir ve kendi geliştirdiği bu yöntem ile bir eserin doğru okunmasının yapılarak derin bir şekilde kavranmasını savunmuştur.İkonografik ve ikonolojik eleştiri yöntemine göre eserin çözümlenmesinde; doğal anlam (olgusal, ifadesel anlam), uzlaşmalı anlam (ikincil anlam) ve içsel anlam (içerik) olmak üzere üç kısımda değerlendirme yapılmıştır.Eser karşısında elde edilen ilk bulgu doğal anlam çözümlemesidir.Diğer adıyla izleksel düzeyde inceleme, eser ile ilk karşılaşılan anda algılanan görüntünün anlamlandırılmasıdır. Bu inceleme sonucunda eserin önemli bir dini hikâyenin tasviri olduğu anlaşılmaktadır.Ardından yöntemin ikinci kısmını oluşturan yan anlam incelemesi yapılmış, elde edilen bulgularda anlamlandırılan hikâyenin hangi dini olayı tasvir ettiği vurgulanmıştır.Son olarak yöntemin üçüncü kısmını oluşturan eserin içsel anlamı aynı dönemde yapılan aynı konudaki diğer eserler ile karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir.Erwın Panofsky'nin İkonografik ve İkonolojik Eleştiri Yöntemine Göre Hugo Van Der Goes'un "İlk Günah" Adlı Eserinin "Karşılaştırmalı" Analizi