Kitap Değerlendirmesi: ed-Dûrî, Abdülâziz. Abbâsîler Tarihi (Siyasî, İdarî, Sosyal ve Ekonomik Açıdan), Tercüme: Kasım Koç, (İstanbul, Beka Yayıncılık, 2020). ISBN: 978-605-7828-11-8

Türkçe

Değerlendirmesini yaptığımız çalışma, Abdülâziz ed-Dûrî’nin (1919-2010) el-Asru’lAbbasiyyu’l-evvel: Dirâse fi’t-târîhi’s-siyâsî ve’l-idârî ve’l-mâlî (Bağdat 1945, Beyrut 1988, 1997, 2006, 2007, 2009) ve Dirâsât fi’l-usûri’l-Abbâsiyyi’l-müteahhire (Bağdat 1949, Beyrut 2007, 2011) isimli kitaplarının tercüme edilip tek cilt halinde yayımlanmasıyla oluşturulmuştur. Dûrî’nin bu iki kitabı, farklı yayın evleri tarafından birkaç kez yayımlanmıştır. Ancak tercümede, söz konusu kitapların hangi baskılarının dikkate alındığına dair bir kayıt bulunmamaktadır. Bu nedenle tercümeyi değerlendirirken kitapların ilk basımlarını (Bağdat 1945 ve 1949) incelemekle birlikte el-Asru’l-Abbasiyyu’l-evvel kitabının 2009, Dirâsât fi’l-usûri’l-Abbâsiyyi’l-müteahhire kitabının ise 2011 Merkezü’d-Dirâsâti’l-Vahdeti’lArabiyye basımını esas aldık. Mütercimin, ilk kitabı “Siyâsî, İdârî, Sosyal ve Ekonomik Açıdan Abbâsîlerin Birinci Dönemi” olarak; ikinci kitabı ise “Siyâsî, İdarî, Sosyal ve Ekonomik Açıdan Abbâsîlerin İkinci Dönemi” şeklinde çevirdiği görülmektedir. Halbuki ilk kitabın (el-Asru’l-Abbasiyyu’l-evvel: Dirâse fi’t-târîhi’s-siyâsî ve’l-idârî ve’l-mâlî) “Abbâsîler’in İlk Çağı: Siyâsî, İdârî ve Mâli Târih Açısından Bir Araştırma”, ikinci kitabın (Dirâsât fi’l-usûri’l-Abbâsiyyi’l-müteahhire) ise “Geç Abbâsî Çağları Üzerine Araştırmalar” şeklinde tercüme edilmesinin daha doğru olduğu kanaatindeyiz. Zira kitabın müellifi Dûrî’nin, Abbâsî tarihini Birinci ve İkinci şeklinde dönemlere ayırma gibi bir işleme karşı olduğu bilinmektedir.1 Ayrıca kitabın Arapça aslında mevcut olmayan Birinci ve İkinci gibi ifadelerin Türkçe metne yerleştirilemeyeceği de eklenmelidir.