Modern Kadının Eklektik Ruh Hâli: Nezihe Meriç’in Kurumak Öyküsünde Toplumsal Uyum, Kadın Temsili ve Melankoli

OpenAlex · Türkçe

Bu çalışma, Nezihe Meriç’in 1970 yılında yayımlanan Kurumak adlı öyküsünü, kadınlık deneyimi, toplumsal uyum, melankoli ve kuşaklar arası ilişkiler bağlamında çok katmanlı bir yapıda ele almayı amaçlamaktadır. Meriç; öyküsünde, bireyin iç dünyası ile toplumsal normlar arasındaki çatışmayı, Bilge adında genç, aydın ve sorgulayıcı bir kadın karakter üzerinden işlemektedir. Çalışmada, Bilge’nin “kuruma” olarak tanımladığı içsel kırılma hâli, Walter Benjamin’in melankolik entelektüel kavramı ve Jacques Lacan’ın arzu teorisiyle birlikte değerlendirilmiş; aynı zamanda Judith Butler’ın toplumsal cinsiyetin performatif doğasına ilişkin görüşlerinden hareketle, kadınlık deneyiminin değişken doğasına vurgu yapılmıştır. Salça, takunya ve ışık gibi sıradan nesnelerin semboller hâline geldiği bu anlatıda, toplumsal aidiyet, bireysel anlam arayışı ve geçici tatmin kavramları arasındaki ilişki incelenmiş; anlatının poetik yapısı Gaston Bachelard’ın mekân kuramı ile açıklanmaya çalışılmıştır.Çalışma boyunca, Nezihe Meriç’in klasik kadın temsillerini tersyüz eden anlatı stratejileri incelenmiş olup bu bağlamda Safinaz ve Bilge, Macit ve Cemil Bey karakterleri üzerinden kurulan cinsiyet ve kuşak düaliteleri ile yapısal düzeydeki “ters köşe” hamlelerin metne kattığı anlam katmanları açığa çıkarılmıştır. Netice itibariyle Kurumak öyküsünü odağa alan bu çalışma ile modern kadın öznesinin bireysel bilinç ve toplumsal arzu arasında gidip gelen kimlik arayışı; parçalanmış benliğin ve estetik anlatının sınırlarında yeniden yorumlanmaya çalışılmıştır.