İçeriğe geç
akaturk Akademik ölçüm

Makale detayı · 2026

ÇEVRE VERGİSİ, ÇEVRE TEKNOLOJİLERİNE İLİŞKİN PATENTLERİN VE KÜRESELLEŞMENİN EKOLOJİK AYAK İZİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE EKONOMETRİK BİR UYGULAMA

Dergi IZMIR DEMOCRACY UNIVERSITY SOCIAL SCIENCES JOURNAL (IDUSoS)
ISSN2651-5458
YÖKSİS
Yıl2026

Veri kaynağı ayrımı

  • YÖKSİSYÖKSİS makale kaydı
  • YÖKSİS dergi adıIZMIR DEMOCRACY UNIVERSITY SOCIAL SCIENCES JOURNAL (IDUSoS)
  • DergiParkDergiPark makale özeti ve sayfa bağlantısı

Özet

DergiPark Türkçe

Küreselleşme ve teknolojik gelişmelerle birlikte doğal kaynakların tüketilmesi, çevresel bozulmalarda başat rol oynamaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de 1994-2019 dönemine ait küreselleşme, çevre teknolojilerine ilişkin patentlerin ve çevresel vergilerin ekolojik ayak izi üzerindeki belirleyiciliği araştırılması amaçlanmaktadır. Çalışmada, değişkenler arasında nedensellik ilişkisinin incelenmesi amacıyla Granger nedensellik analizi uygulanmış ve küreselleşme ile ekolojik ayak izi arasında, çevre vergileri ve çevre teknolojilerine ilişkin patent sayısı arasında karşılıklı nedensellik ilişkileri gözlenmiştir. Çevre teknolojilerine ilişkin patent sayısı ve çevre vergilerinden küreselleşmeye doğru ise tek yönlü nedensellik tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada OLS, DOLS, FMOLS ve CCR testleri kullanılarak elde edilen katsayılar Granger Nedensellik Analizi sonuçları ile uyumlu çıkmıştır. Bu dört yöntemde de çevre teknolojilerine ilişkin patentler ve çevre vergilerinin katsayıları anlamsız çıkarken, küreselleşme endeksinin ekolojik ayak izi üzerinde etkisinin pozitif olduğu gözlenmiştir. Küreselleşme endeksinde meydana gelecek %1’lik artış ekolojik ayak izini OLS yöntemine göre %1.314, DOLS yöntemine göre %1.529, FMOLS yöntemine göre %1.376 ve CCR yöntemine göre %1.371 artıracaktır.

DergiPark İngilizce

Consumption of natural resources along with globalization and technological advancements have played a leading role in environmental degradation. In this study, it is aimed to investigate the determinants of the ecological footprint on globalization, patents on environmental technologies and environmental taxes for the period 1994-2019 in Turkey. In the study, Granger causality analysis was applied to examine the causality relationship between the variables, and mutual causality relationships were observed between globalization and ecological footprint, and between environmental taxes and the number of patents on environmental technologies. A unidirectional causality was determined from the number of patents related to environmental technologies and environmental taxes to globalization. Furthermore, the coefficients obtained using OLS, DOLS, FMOLS and CCR tests in the study were compatible with the results of the Granger Causality Analysis. While the coefficients of patents and environmental taxes on environmental technologies were insignificant in these four methods, it was observed that the effect of the globalization index on the ecological footprint was positive. A 1% increase in the globalization index is projected to increase the ecological footprint by 1.314% according to the OLS method, 1.529% according to the DOLS method, 1.376% according to the FMOLS method and 1.371% according to the CCR method.

Yazarlar

3
  1. ÖZLEM EŞTÜRK 1
  2. FATMA FEHİME AYDIN 2
  3. CEMALETTİN LEVENT AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ 3