Obama-Trump: İki Başkanın Filistin-İsrail Çatışmasına Yaklaşımlarının Karşılaştırmalı Analizi

OpenAlex Türkçe

Amerikan tipi başkanlık sistemi kendine özgü özelliklere sahiptir. Ülkede dış politika yapım sürecine etki eden pek çok faktör bulunmaktadır. Barack Obama göreve başladığında Filistin-İsrail sorununu Filistinlilerin haklarını göz önünde bulundurarak çözmek istediği şeklinde bir izlenim uyandırmıştır. Bu nedenle Filistinli bürokratlar Başkan Obama döneminde iki devletli çözümün sağlanacağını sanmıştır. Ancak İsrail uzun müzakere sürecinde bir yandan yeni yerleşim yerleri açmaya devam etmiş, bir yandan da Gazze’ye askeri operasyonlar düzenlemiştir. Başkan Obama ve Başbakan Netanyahu arası ilişkiler de özellikle İran meselesi yüzünden gerilimli devam etmiştir. Başkan Obama’nın İran politikası ABD-İsrail ilişkilerini etkilemiştir. Başkan Obama İsrail’i geri planda tutuyor gibi görünmek istemediğinden aslında bir yandan da İsrail’in çıkarlarını gözeten eylemlerde ve açıklamalarda bulunmuştur. Dolayısıyla Başkan Obama başlangıçta Filistin yanlısı gibi görülse de, ABD uluslararası kuruluşlarda İsrail lehine oy vermeye devam etmiştir. Başkan Trump döneminde ise ABD-İsrail ilişkileri güncellenmiştir. Daha seçim kampanyası esnasında Donald Trump İsrail ile ilişkilere verdiği öneme dikkat çekmiştir. Seçildikten sonra ise Trump, İsrail’e verdiği sözleri tutmaya başlamış, Filistinlilerin barış umudunu söndürmüştür. Ortaya atılan “Yüzyılın Antlaşması” isimli barış planı Filistinli bürokratlar tarafından kınanmıştır. Trump’ın özellikle Amerikan büyükelçiliğini Kudüs’e taşıması İsrail’i en memnun eden gelişmedir. Başbakan Netanyahu’nun siyasal krize sürüklendiği anlarda Başkan Trump’ın önemli adımlar attığı görülmüştür. Dolayısıyla bu çalışmada Demokrat Partili Obama’nın, Cumhuriyetçi Partili Trump’tan farklı bir Filistin-İsrail politikası izleyip, izlemediği araştırılmıştır. Aslında Filistinlilerin iki başkan döneminde de bir kazanç elde etmediği, Başkan Obama’nın Filistin yanlısı olmadığı ve onun sadece sorunu daha adilane bir şekilde çözmek istediği sonucuna ulaşılmıştır.