Mevlâna’nın Eserlerinde Susmak ve Dinlemek Üzerine

Türkçe

Konuşmak, susmak ve dinlemek kişinin en temel becerilerindendir. İnsanların kendi aralarında sağlıklı iletişim kurmalarında en belirleyici unsurlar bu dinamikler üzerine oturmaktadır. Konuşmanın en belirleyici ögesi olan dilin ilk ve en önemli özelliği insanlar arasında iletişimi sağlamasıdır. Bir kişinin konuşması esnasında muhatap veya muhatapların susması ve dinliyor pozisyonunda olması bu iletişim ve anlaşmasının sağlıklı olması açısından gereklidir. Ancak konuşmanın zamanı, yeri ve üslubu da bu iletişim ve anlaşmanın önemli bir tarafını oluşturmaktadır. Diğer taraftan dinleme pozisyonunda olanın da edilgen bir tavırla sadece duyma aşamasında kalmayıp dinleme ve algılama kanallarını açması gerekmektedir. Dinlemeye aktif katılım, sözün yerini bulmasında ve nihai amaca ulaşma noktasında zaruridir.Mevlânâ, mutasavvıf bir düşünür ve şairdir. Onun eserlerinde konuşmak, susmak ve dinlemek hususlarında oldukça fazla ifade bulunmaktadır. O, bazen kendisine susmayı telkin ederek hakikat bilgilerini anlatmada kelimelerin yetersiz kaldığını belirtmektedir. Bazen de susarak kendi iç sesine kulak vermenin önemine işaret etmektedir. Mevlânâ, tasavvufun önemli düşüncelerinden olan hâl dilini de şiirlerinin konusu yapmıştır. Buna göre varlık âlemindeki canlı-cansız her şey hal diliyle konuşmaktadır. İşte susarak,sessizliği sağlayarak can kulağı ile varlığın sesini dinlemek gerekir. Bu sesler aslında hakikatin sesleridir. Ona göre insanın yaratılması gayesi de bu hakikat seslerini dinleyerek tefekkür etmek ve ibret almak olmalıdır. Mevlânâ bazen, anlayışı kıt olanların yanında konuşulmaması ve susulması gerektiği üzerinde de durmaktadır. Çünkü bu, boşuna zahmet çekmeye, üstelik derin hakikatlerin yanlış anlaşılmasına da neden olabilmektedir.