Türkiye'nin Orta Gelir Tuzağından Çıkış Stratejisi Olarak Faktör Verimliliği: Fourier ve Zamanla Değişen Yaklaşımlardan Kanıtlar

İngilizce (OpenAlex)

Teknolojik yenilikler ve gelişmeler, ülkelerin dünya ekonomisindeki rekabet üstünlüğünün en önemli nedenlerinin başında yer almaktadır. Bu yüzden emek-sermaye verimlilik seviyesinin yükseltilebilmesi için öncelikli olarak teknolojik yeniliklerdeki gelişimlere ve devamlılığına, araştırma ve geliştirme faaliyetlerine, nitelikli bir emek sermayesinin varlığına ihtiyaç vardır. Bu yüzden çalışmanın araştırma konusu uzun bir süreden beri orta gelir tuzağından çıkamayan Türkiye ekonomisinin faktör verimlilikleri açısından sorgulanması amaçlanmıştır. 1990’lardan beri Türkiye ekonomisinde uygulana gelen makroekonomik politikalar değerlendirildiğinde, üretim yapısındaki teknoloji seviyesi nedeniyle emek ve sermaye verimliliğinde istenen hedeflere ulaşılamamıştır. Ekonominin üretim gücündeki düşük ücretlere dayalı, verimliliği düşük sektörlerle ve ithalata dayalı bir üretim sisteminde sürdürülmesi, ekonomide sürekli tekrarlanan cari açık problemlerini ortaya çıkarmakta ve sürekli tekrarlanan ekonomik kırılganlıklarla karşılaşılmasına neden olmaktadır. Bu yüzden çalışmada zaman serisi yaklaşımlarından son dönemde literatüre kazandırılan Fractional Frequency Fourier ADF birim kök testi, Fractional Frequency Fourier ADL eş bütünleşme analizi ve Time-Varying Bootstrap nedensellik analizi kullanılmaktadır. Analizlerden elde edilen ampirik bulgular değişkenlerin yumuşak yapısal kırılmalar ile birlikte I(1) ve eşbütünleşik olduğunu göstermektedir. Çalışmanın uzun dönem tahminlerine göre işgücü verimliliği, orta-yüksek teknoloji ihracatı ve hükümetin R&D (Araştırma ve Geliştirme) harcamaları ekonomik büyümeyi teşvik ederken döviz kuru oynaklığı ekonomik büyüme üzerinde negatif bir etki yaratmaktadır. Ayrıca çalışmanın bağımsız değişkenleri ile ekonomik büyüme arasında çift yönlü nedensellik ilişkisinden söz edilmektedir. Bulgularımız Türkiye ekonomisinin performansını iyileştirmede önemli politika katkıları sunmaktadır.