SUÇUN MADDİ UNSURU VE CEZA MUHAKEMESİNDEKİ SÜJELER AÇISINDAN ÖLÜM SONRASINDA KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI

OpenAlex İngilizce

Bu çalışma, ölüm sonrası kişisel verilerin korunması sorununu ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku açısından ele almaktadır. Çalışmada iki temel soru yanıtlanmaktadır: (i) Ölümden sonra ölüye ait kişisel veriler üzerinde gerçekleştirilen hukuka aykırı fiillerin Türk Ceza Kanunu’nun (“TCK”) 135–138. maddelerinde düzenlenen kişisel verilerin korunmasına özgülenmiş suç tiplerini oluşturup oluşturmadığı ve (ii) bu tür fiillerin ceza muhakemesi hukukuna etkisinin ne olduğu. Çalışmadaki ön çıkarım Türk Medeni Kanunu’nun 28. maddesi ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 3. maddesindeki düzenlemeler uyarınca ölümle birlikte kişiliğin sona erdiği ve bu nedenle ölmüş kişilere ait verilerin artık “kişisel veri” niteliğini kaybettiği yönündedir. Bu nedenle, ölümden sonra bu veriler üzerinde işlenen fiillerin TCK m. 135-138 kapsamındaki suçları oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ceza hukukunun mağdur kavramı da bu sonucu desteklemektedir; zira (TCK m. 135-138 özelinde) suçun mağduru ancak fiilin işlendiği anda hayatta olan gerçek kişi olabilir. Çalışmada ölüm sonrası verilerle ilgili ihlallerde mağdurun yakınlarının ceza muhakemesinde “suçtan zarar gören” veya “katılan” sıfatını alamayacağını, yalnızca ölenle bağlantılı yaşayan kişilerin verileri etkilenmişse mağdur sayılabilecekleri belirtilmektedir. Bununla birlikte yazarlar, dijitalleşmenin artışı karşısında ölümden sonra kişisel verilerin korunmasına yönelik yeni bir hukuki rejime duyulan dogmatik ihtiyaca dikkat çekmekte, bu korumanın öncelikle kişiler hukuku veya idari yaptırım mekanizmalarıyla sağlanması gerektiğini, ceza hukukunun ise son çare olarak devreye girmesi gerektiğini vurgulamaktadır.