HAREZM TÜRKÇESİNDE GEÇEN ALET-EŞYA ADLARI

OpenAlex Türkçe

Türk dili, tarihi süreçleri içerisinde değerlendirildiğinde çok geniş bir coğrafyaya yayılmış, bu coğrafyalarda konuşma ve yazı dili olarak kullanılmıştır. Harezm Türkçesi de bu süreçler içerisinde gerek dil yapısıyla gerek Karahanlı Türkçesi ile Çağatay Türkçesi arasında bir geçiş dönemi olması bakımından önemli bir yere sahiptir. Harezm bölgesind e Arapça ve Farsça büyük öneme sahipti. Ayrıca bölgede zaman içerisinde artan Türk nüfusuna paralel olarak Türkçe de kullanım sahasını genişletmişti. Ancak bölgede kullanılan Türkçe farklı Türk boylarının etkisini hissettirmekteydi. Farklı boyların ağız öz elliklerinin yansıdığı bu bölge dil tarihimiz açısından büyük bir öneme sahiptir. Harezm Türkçesinin kullanıldığı coğrafya zamanla ilim, kültür ve edebiyat merkezi haline gelmiş ve bu dönemde Türkçenin pek çok önemli eseri ka leme alınmıştır. Mukaddimet’ül Edeb, Kıssasü’l Enbiyâ, M u è înü’l Mürîd ve Nehcü’l Ferâdîs bu dönem eserlerinin önde gelenlerinden olup dönemin dil ve kültürünü, dini toplumsal yaşamını büyük ölçüde bizlere aktarmaktadır. Çalışmamızda, bu eserlerde geçen günlük hayatta kullanılan alet eş ya adları etimolojik olarak incelenip, bu adların tarihsel süreç içindeki durumları ortaya konmaya çalışılmıştır.