KÖL TİGİN VE BİLGE KAĞAN YAZITLARINDAKİ TEŊRİTEG TEŊRİDE BOLMIŞ TÜRÜK BİLGE KAGAN VE TEŊRİTEG TEŊRİ YARATMIŞ TÜRÜK BİLGE KAGAN İBARELERİ ÜZERİNE

Türkçe

Köl Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarındaki teŋriteg teŋride bolmış türük bilge kagan (KT G 1 -BK K 1) ve teŋriteg teŋri yaratmış türük bilge kagan (BK D 1 -BK G 13) ibareleri araştırmacılar tarafından şimdiye kadar farklı şekillerde yorumlanmış ve değişik anlamlar verilmiştir.İlgili ibarelerde yer alan kelimelerin işaretlerinde ittifak söz konusudur.İbarelerin yazı çevrimleri her zaman aynı şekilde yapılmıştır.Ancak ibarelerin anlamlandırılmasında farklı görüşler vardır.İbarelerin farklı olarak yorumlanmasının sebebi anlamlandırma tercihleridir.İlgili ibarelerin doğru anlaşılması için Köktürk harfli diğer yazıtlar, yazıtlardaki benzer kullanımlar dikkate alınarak tarih, mitoloji, kültür ve inanç çerçevesinde konunun ele alınıp değerlendirilmesi gerektiği düşüncesindeyiz.Makalede, söz konusu ibarelerle ilgili önceki anlamlandırma teklifleri listelenmiş, yapılan anlamlandırma teklifleri analiz edildikten sonra yapılan değerlendirmeler neticesinde teŋriteg teŋride bolmış türük bilge kagan ve teŋriteg teŋri yaratmış türük bilge kagan ibarelerinin anlamlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.Bu bağlamda, ilgili ibarelerin anlamları yeniden değerlendirilmiştir.