Türkiye’de Enflasyonun Makroekonomik Belirleyicileri: Toda-Yamamoto Nedensellik Analizi

OpenAlex Türkçe

Enflasyon makro iktisadi politika araclari icerisinde en onde gelenlerdendir. Iktisat teorisinde ve literaturunde enflasyon konusu daima onemli bir yere sahip olmustur. Bununla birlikte enflasyonun sadece iktisadi degiskenler uzerinde degil sosyoekonomik degiskenler uzerinde etkili oldugu unutulmamalidir. Bu calismanin amaci Turkiye orneginde enflasyonu belirleyen makro iktisadi degiskenleri tespit etmektir. Bunun icin calismada literatur incelemesiyle enflasyonu etkileyen temel degiskenler belirlenmistir. Arastirma sonucunda para arzi, butce acigi, doviz kuru, faiz, dis borclar, petrol fiyatlari ve banka kredilerinin enflasyonu en fazla etkileyen degiskenler oldugu saptanmistir. Soz konusu degiskenlerin 2010M1-2017M12 donemi aylik verileri Toda-Yamamoto (1995) yontemiyle analiz edilmistir. Kisa donemli analizin sonuclarina gore Turkiye’de para arzi ve petrol fiyatlari enflasyonun nedenidir. Ozellikle para arzi degiskeni enflasyon uzerinde guclu bir etkiye sahiptir. Diger degiskenlerse enflasyonun nedeni degildir. Bu calismada yapilan literatur incelemesi ve analizlere gore poltika yapicilar temel ilkeler uzerine kurulu ve duruma, doneme ya da ulkeye ozel dengeli ve uyumlu iktisadi kararlar almalidirlar.