DİASPORA VE KÜLTÜREL KİMLİK: FOUCAULT’NUN İKTİDAR KAVRAMI BAĞLAMINDA TEORİK BİR İNCELEME

OpenAlex İngilizce

Bu çalışmanın amacı, diaspora topluluklarında kültürel sürekliliğin nasıl korunduğunu Michel Foucault’nun iktidar, disiplin ve özneleşme kavramları çerçevesinde teorik olarak analiz etmektir. Diasporaların kültürel pratiklerini içsel iktidar mekanizmaları, disiplin edici normlar ve topluluk içi gözetim biçimleri üzerinden değerlendirmek çalışmanın temel hedefidir. Bu çalışmada, Foucault’nun iktidar teorisinin kavramsal çözümlemesi, diaspora literatürünün eleştirel okuması ve bu iki alanın karşılaştırmalı tartışması benimsenmiştir. Veri analizi, Foucault’nun “iktidarın içkinliği”, “bedenlerin disiplin edilmesi”, “söylem–iktidar ilişkisi” ve “öznenin üretimi” kavramlarının diaspora bağlamına uyarlanmasıyla gerçekleştirilmiştir. Bulgular, diaspora topluluklarında kültürel sürekliliğin yalnızca kültüre bağlılık veya kimlik arayışı yoluyla değil, aynı zamanda topluluk içindeki normatif baskı, uyum zorunlulukları, ritüellere katılımda görünmez zorunluluklar ve söylemsel denetim mekanizmalarıyla sürdürüldüğünü göstermektedir. Bu içsel iktidar mekanizmaları, Foucault’nun tanımladığı biçimiyle disiplinci bir yapıya sahiptir. Bireylerin davranışlarını yönlendirir, sapmaları görünmez biçimde sınırlar ve kimliği belirli bir norm etrafında yeniden üretir. Sonuç olarak çalışma, diaspora kültürünün devamlılığını açıklarken yalnızca aidiyet, dayanışma veya topluluk bağı gibi pozitif unsurlara odaklanan yaklaşımların yetersiz kaldığını ileri sürmektedir. Foucault’nun iktidar perspektifi, diasporaların kendi içlerinde ürettikleri disiplin mekanizmalarını görünür kılmakta, kültürel sürekliliğin aynı zamanda bir “iç baskı” ve “kendini yönetme” şeklinde sağlandığını ortaya koymaktadır.