İlahiyat Fakültelerine Kayıtlı Hâfız Öğrencilerin, Hâfızlık Eğitimi Sürecinde Elde Ettikleri Kazanımları Koruyup Geliştirme Durumları

İngilizce (OpenAlex)

Son dönemde ülkemizde hâfız yetiştirme meselesine daha fazla ağırlık verilmeye başlandığı ve bu alanda bireylere yeni imkânlar sağlandığı dikkat çekmektedir. Buna bağlı olarak hâfızlık programlarını başarıyla tamamlayıp hâfız unvanı alan kişilerin sayısı her geçen yıl artmaktadır. Hâfızlık eğitimi, hâfızlık belgesi alındığında resmen son bulsa da bu eğitimi başarıyla tamamlayan bireylerin, hâfız kimliklerini koruyup geliştirmeye yönelik çalışmalara devam etmeleri gerekmektedir. Aksi takdirde onlara yapılan yatırımın heba olma ihtimali söz konusudur. Bu çalışmanın amacı hâfızların, hâfızlık eğitimi sonrasında hâfız kimliklerini koruyup geliştirme durumlarını tespit etmektir. Araştırma nitel yöntemle yapılmıştır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Mülakat verilerinin yorumlanıp değerlendirilmesi, içerik analizi tekniğine göre yapılmıştır. Araştırma sonucunda hâfızların önemli bir kısmının hıfzını korumakta yetersiz kaldığı; kıraatini güzelleştirmeye, Kur’an ayetlerinin anlamlarını öğrenmeye, eğitimcilik yönünü geliştirmeye yönelik çalışmalara yönelen hâfızların oranının oldukça düşük olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ulaşılan sonuçlar, hâfızların hâfız kimliğiyle barışık olma durumları ile bu kimliği koruyup geliştirmeleri için gerekli çalışmaları yapma durumları arasında oldukça güçlü bir ilişki olabileceğini göstermiştir. Bireylerin hâfızlık eğitimine gönüllü şekilde başlayıp devam etme durumları ile bu eğitimi aldıkları kursta yaşadıkları deneyimlerin, hâfız kimlikleriyle barışık olma durumlarını etkileyen iki temel faktör olabileceği anlaşılmıştır. Müslümanları hâfızlığa ve hıfzlarını korumaya teşvik eden hadislerin, hâfızlık eğitimine başlama ve devam edip bu eğitimi tamamlama noktasında bireyler için önemli bir motivasyon kaynağı olarak işlev görse de hâfızlık unvanının alınmasıyla birlikte durumun giderek değiştiği; söz konusu hadislerin, hâfız kimliğini koruyup geliştirme maksatlı çalışmalar için gerekli motivasyonun oluşmasındaki etkisinin oldukça sınırlı kaldığı saptanmıştır. Hâfızlık eğitiminin zaten doğasında var olan güçlüğün, bazı kurs hocalarının rencide edici davranışları nedeniyle daha da artabildiği ve bu durumun hâfız adaylarının psikolojik olarak yıpranmalarına ve hâfız kimliklerini koruyup geliştirmeye yönelik çalışmalara karşı onlarda isteksizlik duygusu oluşmasına yol açabildiği anlaşılmıştır.