İzmir ve Denizli İllerindeki Ayva Ağaçlarında Zararlı Böcekler ile Bunların Avcı ve Parazitoitleri

OpenAlex · Türkçe

Ayva (Cydonia oblonga Miller), Türkiye’de yetiştirilen ekonomik değeri ve ihracat potansiyeli yüksek meyve türlerinden biridir. Çalışma, Ege Bölgesi’nde ayva ağaç sayısı bakımından öne çıkan Denizli ve İzmir’deki ayva zararlısı böcek türleri ile bunların parazitoit ve predatörlerini belirlemek amacıyla 2023–2024 yıllarında yürütülmüştür. Çalışmanın ilk yılında 47, ikinci yılında 53 bahçe incelenmiş; örneklemeler göz ile inceleme ve darbe metotları uygulanarak, nisan–kasım ayları arasında, ayvanın farklı fenolojik dönemlerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda ayva bahçelerinde beş takım, 21 familyaya ait toplam 57 zararlı tür saptanmıştır. Bu türlerden Cydia pomonella Linnaeus (Lepidoptera: Tortricidae) ayva ağaçlarındaki ana zararlı tür, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae) ise en önemli ikinci zararlı tür olarak tanımlanmıştır. İki türün tüm ilçelerde bulunduğu belirlenmiştir. En fazla bulunan türlerden yaprakbitleri (Aphis pomi de Geer, Aphis gossypii Glover, Brachycaudus (Acaudus) cardui (Linnaeus), Rhopalosiphum padi (Linnaeus) nisan ortası-mayıs sonu ve ağustos sonu-ekim ayları arasında görülmüş ve popülasyonları çok düşük seyretmiştir. Ayva üzerinde Pseudococcus comstocki (Kuwana) (Hemiptera: Pseudococcidae)’nin saptanması, Türkiye’de ilk kayıt niteliğindedir. Ayva ağaçlarından altı takım, 12 familyaya ait 21 predatör ve 2 parazitoit tür elde edilmiştir. Ayva bahçelerinde predatör ve parazitoit tür çeşitliliği ile yoğunluklarının çok düşük olduğu belirlenmiştir. Predatörler içerisinde tür zenginliği ve yoğunluk bakımından en baskın Coccinellidae familyası olmuştur. C. pomonella’nın parazitoitlerinden Ascogaster quadridentata Wesmael (Hymenoptera: Braconidae) ve Itoplectis alternans (Gravenhorst) (Hymenoptera: Ichneumonidae) saptanmıştır.