Türkiye’de Koruyucu Aile Konusuna Yönelik Lisansüstü Tezlerin Doküman Analizi Yoluyla Değerlendirilmesi

OpenAlex Türkçe

Araştırma MakalesiTÜRKİYE’DE KORUYUCU AİLE KONUSUNA YÖNELİK LİSANSÜSTÜ TEZLERİN DOKÜMAN ANALİZİ YOLUYLA DEĞERLENDİRİLMESİEsma Atasoy [1], Çağla Taşci [2], Gamze Nur Aliustaoğlu [3], Ergün Hasgül [4]ÖzetKoruyucu aile, çocukların biyolojik ailelerinden çeşitli sebeplerle ayrı kalmalarının ardından, onların bakım ve gelişim süreçlerini desteklemek amacıyla geliştirilen önemli bir aile odaklı bakım modelidir. Türkiye’de koruyucu aile sisteminin gelişimi ve bu modele dair yapılan akademik çalışmalar, çocukların korunması ve toplumda aile odaklı bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması açısından kritik bir rol oynamaktadır. Buradan hareketle bu çalışmada, Türkiye'de koruyucu ailelik konusuna odaklanan lisansüstü tezlerin doküman incelemesi yoluyla değerlendirilmesi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda Yüksek Öğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi veri tabanında “koruyucu aile” ve “foster family” anahtar kelimeleri ile tarama yapılmış ve 2025 yılı Şubat ayı itibariyle sistemde yer alan 58 koruyucu aile temalı lisansüstü tez olduğu görülmüş ancak tam metnine ulaşılamayan tezler çıkarıldığında 54 adet tez değerlendirmeye alınmıştır.Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılarak yürütülen bu çalışmada incelenen tezler; tezin türü, yayın yılı, anabilim dalı, örneklem grubu, odaklandıkları temalar ve sonuçları açısından sınıflandırılmıştır. Yapılan doküman analizi sonuçlarına göre, koruyucu aile temalı lisansüstü araştırmaların büyük çoğunluğunun yüksek lisans düzeyinde olduğu, en fazla çalışmanın 2016-2020 yılları arasında yayınlandığı, çalışmalarda genellikle koruyucu aile sisteminde yer alan ebeveynlerin ele alındığı, tezlerin odaklandıkları içerik bakımından genellikle koruyucu ailelere ve modelin değerlendirilmesine odaklanıldığı belirlenmiştir. Bu bağlamda, koruyucu aile sistemine yönelik çalışmaların kapsam ve çeşitliliğinin artırılması, çocuk odaklı araştırmalara öncelik verilmesi ve multidisipliner çalışmaların yaygınlaştırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Koruyucu Aile, Alternatif Bakım, Lisansüstü Tez, Doküman AnaliziEVALUATION OF POSTGRADUATE THESES ON FOSTER FAMILY IN TURKEY THROUGH DOCUMENT ANALYSISAbstractFoster family is an important family-focused care model developed to support the care and development processes of children after they are separated from their biological families for various reasons. The development of the foster family system in Turkey and academic studies on this model play a critical role in protecting children and disseminating family-focused care services in society. Based on this, this study aims to evaluate postgraduate theses focusing on foster family in Türkiye through document review. In this context, the database of the National Thesis Center of the Council of Higher Education was searched with the keywords “foster family” and “foster family” and it was found that there were 58 foster family-themed postgraduate theses in the system as of February 2025, but 54 theses were evaluated when the theses whose full texts could not be accessed were excluded. In this study, which was conducted using the document analysis technique, one of the qualitative research methods, the theses examined were classified in terms of the type of the thesis, publication year, department, sample group, focused themes and results. According to the results of the document analysis, it was determined that the majority of the postgraduate studies on the theme of foster family were at the master's level, the most studies were published between 2016-2020, the studies generally addressed parents in the foster family system, and the theses generally focused on foster families and the evaluation of the model in terms of their focused content. In this context, it is recommended to increase the scope and diversity of studies on the foster family system, to prioritize child-focused research, and to disseminate multidisciplinary studies.Keywords: Foster Family, Alternative Care, Postgraduate Thesis, Document AnalysisGİRİŞYÖNTEM Verilerin AnaliziBULGULARTARTIŞMASONUÇ VE ÖNERİLERKAYNAKÇA[1] Doç. Dr., Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi[2] Arş. Gör., Atatürk Üniversitesi, Oltu Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü[3]Doktora Öğrencisi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sosyal Hizmet Bölümü[4]Doç. Dr., Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü