Yusuf Asal'ın çocuk kitaplarında söz varlığı

OpenAlex Türkçe

Bireyleri bir araya getirerek toplumları oluşturan temel unsur dildir. Dil bireyler arasındaki duygu, düşünce, inanç ve değerleri eşitleyerek ortak bir kültür ve tarih inşa eder. Dilin bu işlevleri ancak o dilin zengin bir söz varlığına sahip olmasıyla gerçekleşebilir. Bir dildeki kelime çeşitliliğini, anlam derinliğini, kavram dünyasını yansıtan söz varlığı; atasözleri, deyimler, kalıp sözler, yansıma sözcükler ve ikilemeler gibi unsurları kapsar. Bu noktada bu araştırma kapsamında Yusuf Asal’ın çocuk kitaplarında yer alan söz varlığı unsurlarından atasözleri, deyimler ve kalıp sözler incelenmiştir. Tarama modellerinden doküman incelemesi tekniğinin kullanıldığı bu nitel çalışmanın nesnesi olarak yazarın “Bizim Matrak Sınıf (B.M.S), Tuş Beyinli (T.Ç), Profesör Çorapsöküğü (P.Ç)” adlı serilerinin ilk kitapları belirlenmiş ve eserlerde yer alan söz varlığı unsurları (atasözü, deyimler ve kalıp sözler) tespit edilip sıklık açısından incelenerek yorumlanmıştır. Kitaplarda kullanılan atasözlere bakıldığında P.Ç. kitabında 1, B.M.S. kitabında 0 ve T.B. kitabında 12 olmak üzere toplam13 atasözü; deyimlere bakıldığında P.Ç. kitabında 321, B.M.S. kitabında 209, T.B. kitabında 408 olmak üzere üç kitapta toplamda 938 deyim; kalıp sözlere gelindiğinde alanında uzman kişilerin de görüşleri alınarak anlamca ve yapıca kalıp hâline gelmiş sözler ve söz grupları birlikte alınmış, P.Ç. kitabında 730, B.M.S. kitabında 947, T.B. kitabında 2822 olmak üzere toplam 4499 kalıp söz tespit edilmiştir. Ulaşılan veriler ışığında eserlerde en çok kalıp söz ve deyimlerin en az atasözlerinin yer aldığı görülmüştür. Sonuç olarak Yusuf Asal’ın çocuk kitaplarında kalıp söz, atasözü ve deyim çeşitliliğinin olduğu ve bu çeşitliliğin okuyucunun söz varlığına katkıda bulunabileceği düşünülmektedir.