TÜRK HARF DEVRİMİ ÖNCESİ BİR ALFABE ÖNERİSİ: İLMÎ VE TARİHÎ ESASLARA NAZARAN HARFLERİMİZ LATİN HARFLERİNİN AYNIDIR ADLI ESER / AN ALPHABET PROPOSAL BEFORE THE TURKISH REFORM OF LETTERS: THE WORK ENTITLED AS OUR LETTERS ARE THE SAME AS LATIN IN TERMS OF SCIENTIFIC AND HISTORICAL PRINCIPLES

Türkçe

Turklerin Islamiyet’i kabul etmesi ile Arap alfabesi Turkler arasinda kullanilmaya baslanmis ve bu alfabe zamanla Turklerin hâkim oldugu cografyaya yayilmistir. Turk dilinde mevcut bazi sesleri karsilamayan Arap alfabesi icin ise zaman zaman harf eklemeleri yapilarak bu alfabenin islahi yoluna gidilmistir. Bununla birlikte Turk yazisindaki reform hareketlerinin bilimsel olarak sorgulanmaya baslandigi XIX. yuzyila kadar Arap alfabesi, geleneksel fonetik ve imla hususiyetlerini muhafaza etmistir. XIX. yuzyila gelindiginde ise Turk dunyasinda cereyan eden siyasi, sosyo-kulturel hadiselere ve ozellikle XIX. yuzyilin ikinci yarisinda artan basin-yayin faaliyetlerine bagli olarak Turk topluluklari arasinda alfabe tartismalari baslamistir. Turk basininda yasanan alfabe degisikligi tartismalarina paralel olarak Latin alfabesine gecmeden bes yil once 1339/1923 yilinda Tahsin Omer imzasiyla 40 sayfalik bir kitapcik yayimlanmistir. Tahsin Omer bu eserde Arap ve Latin harflerinin 3000 sene evvelki Finike alfabesine dayandigini, Finike alfabesinin ise eski Misirlilara ait hiyeroglif yazisindan meydana geldigini belirterek soz konusu alfabelerin yazi evreleriyle birlikte karsilastirmali tablolarini vermistir. Ustelik bununla da kalmayip henuz Latin alfabesi kabul edilmemisken “Turkcemiz Latin Harfleriyle Nasil Yazilacak?” basligi altinda Latin alfabesine dayanan yeni bir Turk alfabesi olusturmustur. Azerbaycanli Ahundzâde’den sonra, Tahsin Omer’in alfabe onerisi Turkiye’de bir oncu olmakla birlikte her nedense gereken ilgiyi gormemis ve bu kucuk eser dil reformu uzerine arastirma yapanlardan birkac isim disinda kimsenin dikkatini cekmemistir. Bu makalede, Beyazit Devlet Kutuphanesi 201119/494.35-1 numarada kayitli ve daha evvel yayimlanmamis olan “Ilmi ve Tarihi Esaslara Nazaran Harflerimiz Latin Harflerinin Aynidir” adli Osmanli harfleriyle yazilmis eser, yeni yaziya aktarilarak Tahsin Omer’in alfabe degisikligi hakkindaki gorusleri degerlendirilmeye calisilacaktir.