Öğretmen Adaylarının Gözünden Sosyal Adalet: Bir Metafor Çalışması

İngilizce (OpenAlex)

Günümüzde dünya genelinde nitelikli eğitime erişim ve toplumsal eşitsizliklerin azaltılması, sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin öncelikli konuları arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, eğitim süreçlerinde önemli bir rol üstlenecek olan öğretmenlerin sosyal adalet kavramına ilişkin farkındalıklarının artırılması büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının sosyal adalet kavramına ilişkin algılarını metaforlar aracılığıyla ortaya koymaktır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımlarından temel nitel araştırma desenine göre tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 216 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, demografik bilgiler ve metafor ifadesinden oluşan iki bölümlü bir anket formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Toplamda 95 farklı metafor üretilmiş, bunlardan 28’i birden fazla kişi tarafından tekrar edilmiştir. En sık kullanılan metaforlar sırasıyla terazi, su, güneş, oksijen, bina temeli, taş ve boş bardaktır. Metaforlar doğrultusunda öğretmen adaylarının sosyal adalet kavramına ilişkin algıları üç ana kategori altında toplanmıştır: yapısına ilişkin görüşler, işlevselliğine ilişkin görüşler ve varlığına ilişkin görüşler. Bu kategoriler kendi içinde çeşitli alt kategorilere ayrılmıştır. Terazi metaforu en çok kullanılan ifade olurken, katılımcıların bu metaforu genellikle eşitlik kavramı ile ilişkilendirdikleri görülmüştür. Bu durum, sosyal adalet ile eşitlik kavramları arasında bir kavramsal karışıklık yaşandığını göstermektedir. Elde edilen bulgular, öğretmen eğitimi programlarında sosyal adalet konusunun daha bütüncül ve eleştirel bir perspektifle ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.