Batı Balkan Ülkelerinde Azınlık Hakları

OpenAlex Türkçe

Ortak bir azınlık hakları politikası olmamasına rağmen, azınlık haklarını düzenleyen uluslararası antlaşmaları ve özellikle Avrupa Konseyi bünyesindeki sözleşmeleri kendi kriterleri açısından benimseyen Avrupa Birliği (AB) 1993 yılında oluşturduğu Kopenhag Kriterleri’nin siyasal kriterlerinde “azınlıklara saygı ve onların korunması” şartına yer vermiş ve bu şartı yerine getiren aday ülkeleri üyeliğe kabul etmeye başlamıştır. Böylece AB, şartlılık mekanizması aracılığıyla aday ve başvuran devletleri, ülkelerinde bulunan azınlıklara hem pozitif hem de negatif haklar vermesi için zorlamaktadır. Eğer bu haklar AB standartlarında olmazsa Birlik, ülkeleri üyeliğe kabul etmemektedir. Aday ülke statüsündeki üç Balkan ülkesindeki – Arnavutluk, Karadağ, Sırbistan – azınlık hakları gelişimi bu çalışmanın odak noktasıdır. Makalede bu ülkelerin azınlık hakları konusundaki yasal düzenlemeleri ve bu düzenlemelerin uygulama örnekleri incelenmekte; sonuçlarına bakılarak ülkelerin azınlık hakları açısından Avrupalılaşma seviyeleri yorumlanmaktadır. Bu bağlamda, hem müzakerelerin başlaması kararı yeni alınan (24 Mart 2020) Arnavutluk’ta hem de müzakerelerin sürdüğü Karadağ ve Sırbistan’da “Yargı ve Temel Haklar” faslı her sene Komisyon’un hazırladığı ülke raporlarına bakılarak karşılaştırmalı bir şekilde AB’ye uyum süreçleri açısından incelenmektedir. Makalenin ana argümanı, Arnavutluk, Karadağ ve Sırbistan’ın özellikle azınlık hakları gelişimi konusunda benzer Avrupalılaşma örnekleri gösterdikleri ve bu alandaki Avrupalılaşmalarının olası üyeliklerini kolaylaştırıcı bir etkiye sahip olduğudur. Makale, bu üç ülke için azınlık hakları konusundaki gelişmelere ve problemlere bakıldığında, Kopenhag siyasi kriterlerinden azınlık haklarına uyum açısından AB üyeliklerinin önünde herhangi bir engel olmadığı sonucuna varmaktadır.