İnsani Gelişmenin Ekonomik Büyümeye Etkisi: Geçiş Ekonomileri Üzerine Bir Uygulama

OpenAlex Türkçe

Öz: İnsani gelişme bireylerin sağlıklı ve iyi bir yaşam düzeyi için gerekli olan kaynaklara erişme süreci olarak tanımlanmaktadır.Bir ülkenin insani gelişme düzeyi, insan refahının üç boyutunu temsil eden sağlık, eğitim ve gelir göstergelerinin özet ölçüsü olarak kullanılan İnsani Gelişme Endeksi ile ölçülmektedir.İnsan refahının ölçülmesinde önemli bir faktör olan insani gelişme aynı zamanda ekonomik büyüme için de önemli bir girdi olarak kabul edilmektedir.Bu çalışmanın amacı 25 geçiş ekonomisi ülkesinde 2002-2018 dönemi için insani gelişmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisini panel veri analiz yöntemini kullanarak incelemektir.Çalışmada ekonomik büyüme serisinin bağımlı değişken olduğu iki farklı model kurulmuştur.Birinci modelde, sadece insani gelişme serisi bağımsız değişkendir.Elde edilen ampirik bulgularda insani gelişme arttıkça ekonomik büyümenin de arttığı sonucuna ulaşılmıştır.İkinci modelde ise, insani gelişme ile birlikte işsizlik serisi bağımsız değişkenlerdir.İkinci model bulgularında da birinci modele benzer şekilde insani gelişme arttıkça ekonomik büyümenin arttığı anlaşılmaktadır.Ayrıca bu modelde diğer bağımlı değişken olan işsizlik ile ekonomik büyüme arasında ters yönlü bir ilişki tespit edilmiştir.