İşbirliği Ölçeği: Kültürel Adaptasyon

OpenAlex Türkçe

İşbirlikçi davranışlar, insanlık tarihinden bu yana türün devamını destekleyici nitelikte olagelmiştir. Prososyal davranışların içerisinde tanımlanan işbirliği davranışı, yazında sıklıkla özgecilik ile ayrıştırılmadan ele alınmaktadır. Ancak kavramın temel anlamı ve pratiği gereği, işbirliğini özgecilikten ayrıştırarak ele almak ve ölçmek anlamlı görülmektedir. Bu noktada Xie, Yu, Chen ve Chen (2006) tarafından geliştirilen İşbirlikçilik ve Rekabetçilik Ölçeği’nden yararlanarak işbirliğini ölçmek üzere Türkçe bir ölçek oluşturulması hedeflenmiştir. Ölçekten çeşitli maddeler seçilmiş ve 16 maddelik Türkiye kültürüne uyarlanmış İşbirliği Ölçeği elde edilmiştir. 171 kişilik bir örneklemde sınanan İşbirliği Ölçeği, doğrulayıcı faktör analizleri sonucunda kendi içinde tutarlı ve işbirliğini temsil edici 11 maddelik son halini almıştır. İşbirliği Ölçeği aynı zamanda, Alternatif Tutsak İkilemi Oyunu, İşbirliği Olarak Ahlak Ölçeği ve Prososyal Niyet Anketi’nden elde edilen değerlerle olumlu korelasyon göstermiştir. Buna göre, kişilerin İşbirliği Ölçeği ile belirlenen işbirliği eğilimleri yükseldikçe ölçeklerden elde edilen işbirliği davranışları ve özgeci eğilimler yükselmiştir. Dolayısıyla, ölçeğin işbirliği kavramını beklenen şekilde ölçtüğü görülmüştür. Sonuç olarak kültürel adaptasyon çalışması yapılan İşbirliği Ölçeği’nin ile kişilerin işbirliğine yönelik tutumlarının ve işbirliği eğilimlerinin ölçümünde geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu değerlendirilmiştir.