Os sacrum''un facies dorsalis'inin morfolojik incelenmesi

Türkçe

Amaç: Bu çalışmanın amacı, os sacrum’un facies dorsalis’inde yer alan belirli anatomik yapıların makroskopik olarak varyasyonlarını incelemektir. Yöntem: Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı laboratuvarında bulunan, cinsiyeti belirlenemeyen ve kemik aşınmaları bulunmayan 20 adet os sacrum kullanıldı. Os sacrum’un facies dorsalis’inde yer alan canalis sacralis, foramina sacralia posteriora, hiatus sacralis, cornu sacrale ve processus articularis superior gözlemsel olarak değerlendirildi. Bulgular: Os sacrum’ların 3’ünde sakralizasyon ve 1’inde canalis sacralis arka duvar komplet agenezisi tespit edildi. Os sacrum’ların %60’ında konveksite S3 seviyesinde, %25’inde S4 seviyesinde iken, %15’inde konveksite yoktu. Canalis sacralis üst açıklığının “U” (%26) ve “V” (%74) şeklinde olduğu gözlendi. Processus articularis superior’ların eklem yüzeyleri, bilateral düz (%35), bilateral konkav (%55) ve unilateral konkav (%10) şeklinde gözlendi. Os sacrum’ların %10’u 5. lumbar vertebra ile %20’si os coccygis ile birleşmişti. Buna bağlı olarak foramina sacralia posteriora sayılarının değişkenlik gösterdiği belirlendi. Bu deliklerde şekil farklılıkları da gözlendi. Sıklıkla S1 seviyesindeki delikler vertikal yönde oval ve S4-5 seviyesindekiler yatay yönde oval olarak bulunuyordu. Hiatus sacralis’in şekli, “ters U” (%28), “halter” (%28), “ters V” (%17), “M” (%17),ve irregular (%12) şeklinde gözlendi. Cornu sacrale %78 oranında bulunuyordu. Cornu sacrale ile cornu coccygeum %22 oranında birleşiyordu. Hiatus sacralis’in tepesi S4 (%42), S3-S4 arasında (%32), S3 (%16), S2-S3 arasında (%5) ve S5 (%5) seviyelerinde; hiatus sacralis’in tabanı ise S4 (%32) ve S5 (%68) seviyelerinde yer alıyordu. Sonuç: Çalışmadan elde edilen veriler ışığında os sacrum’un kemik yapılarındaki bu çeşitliliğin sakral bölgede yapılan girişimsel işlemlerde işlem metodunu etkileyebileceği veya referans noktası olmaları bakımından önem teşkil edebileceği düşünüldü.