COVID-19 PANDEMİSİ İLE İLİŞKİLİ TEDARİK ZİNCİRİ STRATEJİLERİ ÇALIŞMALARININ SİSTEMATİK BİR İNCELEMESİ. (A SYSTEMATIC REVIEW OF STUDIES ON SUPPLY CHAIN STRATEGIES ASSOCIATED WITH THE COVID-19 PANDEMIC)

Türkçe

Bir yazın taraması olan bu araştırma kapsamında, Covid 19 pandemic "supply chain strategies" anahtar kelimeleri ile sadece makale seçeneği işaretlenerek google akademik veri tabanında tarama yapılmış ve toplam 84 makale tespit edilmiştir. Bu makaleler, tedarik zinciri stratejileri ile pandemi ilişkisini makale bütününde ele alıp almadıkları yönünden süzgeçten geçirilerek 20 çalışmaya indirgenmiştir. Seçilen makaleler, 17 farklı dergide yayınlanmış olup toplam 70 yazar tarafından katkı sağlanmıştır. Yazarların çalıştığı kurumlar ağırlıklı olarak üniversite (%72) olup bunu %13 ile hastaneler takip etmektedir. Çalıştıkları kurumların ülkeleri bazında ise %23 ile Amerika Birleşik Devletleri ve %20 ile Çin başı çekmekte, onları ise %10 ile Hindistan ve %9 ile Malezya izlemektedir. İncelenen makalelerde, gıda, sağlık, ulaşım ve imalat sektörlerinde tedarik zincirinin duyarlılığı, esnekliği ve sürdürülebilirliği konuları Covid 19 kapsamında ele alınmıştır. Bu konularda başarım için ise eklemeli üretim, blok zinciri, büyük veri, bulut bilişim, artırılmış ve sanal gerçeklik, nesnelerin interneti, makine öğrenimi, yapay zekâ, drone, robot, dijital, konum ve navigasyon gibi endüstri 4.0 teknolojilerinin mevcut tedarik zinciri stratejileri ile yeni kullanımlarının ve bu teknolojiler ile yeni stratejilerin devreye sokulmasının önemli olduğunun altı çizilmiştir. Ayrıca, gıda sektörü ve özellikle gıdaya erişim noktasında da küresel adalete dikkat çekilmiştir. Küresel salgın krizleri ile hayatımıza girecek olan strateji, değişim ve yeniliklerin artarak devam edeceği öngörülmektedir. Örneğin bazı ürünlerin siparişi verildiğinde tedarik zinciri üzerinden somut olarak müşteriye ulaştırılması yerine, ürüne ait detaylı dosyanın elektronik ortamda ihtiyaç noktasına gönderilmesi ve burada eklemeli üretim sayesinde üretilmesi gibi birçok yeni strateji ve değişim ile benzer yenilikleri önümüzdeki kısa dönemde görebileceğimiz değerlendirilmektedir. Sonuç olarak bu çalışmada gerek yöneticiler ve ilgililere gerekse de akademisyenlere, küresel salgın ve benzeri bir küresel krizle başa çıkmada uygulanabilecek tedarik zinciri stratejileri ve onlarla kullanılabilecek Endüstri 4.0 enstrümanlarının gelecek projeksiyonu yapılmaya çalışılmıştır.