ADANA ULU CAMİ HAZİRESİNDE RASTLANAN MEZAR TAŞLARININ VE KİTABELERİNİN KÜLTÜREL DEĞERLENDİRMESİ

OpenAlex Türkçe

Türk-İslam Kültüründe mezar yapıları ve kitabeleri, yapıldıkları dönemin kültürünü yansıtmasının yanı sıra bulundukları kentlerin geçmişine şahitlik eden önemli belgelerdir.Adana Ulu Cami haziresindeki mezar yapıları ve kitabeleri de ait oldukları dönemin sosyal, ekonomik, kültürel ve estetik yönü doğrultusunda, Adana'nın tarihi ve kültürü hakkında önemli bilgi vermektedir.Bu çalışmada, Ulu Cami haziresinin zaman içindeki boyutlarına dikkat çekerek, hazirede bulunan mezar taşlarının kitabelerini, günümüz Türkçesine çevirmek, kaybolmuş kitabelerin literatürde yer alan tercümeleri ile birleştirmek ve tespit edilen okunmayan kitabeleri okuyarak literatüre kazandırmak amaçlanmıştır.Bununla birlikte kitabesi olmayan mezar yapılarının da üzerindeki sembolleri ve motifleri tespit ederek, yorumlamak hedeflenmiştir.Yapılan çalışma sonucunda, kitabelerde üst düzey edebî bir dil ile yazılmış manzum eserlere, bu eserler içinde saklı ebced hesabı ile düşülmüş tarihlere rastlanmıştır.Bu durum dönemin devlet yetkilileri, Adana Eşrafı ve aile fertlerinin estetik ve sanatla ne denli ilgili olduklarını göstermektedir.Aynı zamanda hazirede mevcut olan dönemin önemli ailelerinin kadınlarına ait mezar yapılarına gösterilen özen, Adana genelinde kadınlara verilen değerin bir kanıtıdır.Kitabesiz mezar yapılarının üzerindeki simgeler de mezarda yatanların toplumsal gücü ve statülerini yansıtmaktadır.