Modern Batı Felsefesinin Temel Karakteristik Özellikleri ve Klasik Felsefe Açısından Değerlendirilmesi

İngilizce (OpenAlex)

Bilgi insanın en temel eylemidir. Doğru bilgi olmadığı zaman doğru inançtan söz edilemeyeceği gibi ahlak ve hukuktan da bahsedilemez. İnsan hayatındaki diğer çözümler ve mutlu olmak gibi amaçlar da bilgiye bağlıdır. Fakat bilgi öncelikli olarak varlığın bilgisidir. Bu yüzden varlığa dair metafizik algımız bilginin mahiyetini etkilediği gibi doğal olarak bu algılar, bilginin nasıl kullanılacağını da belirler. Diğer taraftan bilginin duyu ve akıl olmak üzere temel iki kaynağı bulunmaktadır. Fakat kabuller ve fayda da doğrudan bilgi kaynağı olmasa da birer doğruluk ölçüsü olarak karşımıza çıkar. Bu kaynaklar arasındaki denge, bilginin mahiyetini etkileyen bir başka gerekçedir. Diğer taraftan bilginin ilk amacı gerçekliği olduğu gibi bilmektir. Bu yüzden de bilimde ön yargılar olmamalıdır. Bilginin nihai amacı ise insanın güzel şeyler yapması ve mutlu olmasıdır. Şu halde bilim, insanları sömürme amacı güdemez. Ayrıca bilgi tüm insanlığındır ve bu yüzden bilimde tekelleşme olması bilim ahlakı açısından uygun değildir. Burada insanın rasyonel tarafı olduğu gibi duygusal taraflarının da olduğunu ifade etmek gerekiyor. Yani insan sadece bilmez; aynı zamanda etkilenir. Ayrıca insan sadece anlık yaşamaz; geçmişi özler veya oradan dersler çıkarır ve geleceğe yönelik hayaller kurar, planlar yapar. Son olarak insanın bir dünyada yaşadığını ve bu dünyanın bir parçası olduğunu da ifade etmek gerekiyor. Bu tabiatın birtakım kuralları vardır ve dahası tabiattaki her varlık özü itibariyle iyi ve değerlidir. Bu yüzden insan tabiatı bir meta olarak göremeyeceği gibi onu bozma hakkına da sahip değildir. Modern dönemde ise duyu-akıl, duygu-akıl, madde-mana, insan-tabiat, maddi-insani zevkler ve ölçü-ilke-fayda arasındaki dengeler bozulmuştur. Neticesi ise tabiatla, çevresiyle ve hatta kendisiyle çatışan bir insan, kadın ya da erkek olmayı sorun olarak gören bir birey ve çatışmalar içinde mutsuz ve kaygılı olan bir canlıdır. Bu makalemizde kendini üstün gören, klasikten ve dolayısıyla insanlığın bütününden kopan modern batı felsefesinin ana karakterleri ile bunların sonuçları ve çözüm önerileri üzerinde, öne çıkan isim ve fikirler üzerinden irdelenecektir.