İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Dindarlık Düzeyleri Bağlamında Hadislere Yaklaşımları: Bayburt Üniversitesi Örneği

İngilizce (OpenAlex)

Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden lisans ve lisansüstü düzeyde toplam 502 öğrenci üzerinde kesitsel tarama yöntemiyle gerçekleştirilen bu araştırma, öğrencilerin dindarlık düzeyleri ile hadîslere yaklaşımları arasındaki ilişkiyi ve bu değişkenlerin cinsiyet ve öğrenim düzeyine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemiştir. Veri toplama aracı olarak "İlahiyatçılar İçin Hadîslere Yaklaşım Ölçeği" ve "Kur’ân-ı Kerîm Bağlamında İslamî Dindarlık Ölçeği" kullanılmıştır. Bulgular, öğrencilerin hadîslere yaklaşımlarının genel olarak orta düzeyde ve dengeli olduğunu, İslamî dindarlık düzeylerinin ise yüksek olduğunu göstermiştir. Cinsiyet değişkeni açısından, genel literatürün aksine erkek öğrencilerin dindarlık düzeylerinin, özellikle ibadet ve pratiğe dayalı boyutlarda, kadınlara göre anlamlı biçimde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğrenim düzeyine bakıldığında, hadîslere yaklaşımda fark görülmezken, sınıf düzeyi yükseldikçe (özellikle 3. ve 4. sınıflara doğru) toplam dindarlık puanlarında ve alt boyutlarda (iyilik, inanç, ibadet, yakınlık) anlamlı artışlar belirlenmiştir, bu da ilahiyat eğitiminin olumlu pekiştirici etkisine işaret etmektedir. Korelasyon analizleri, hadîslere yaklaşım ile genel dindarlık düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığını ortaya koymuştur; ancak dindarlığın alt boyutları arasında güçlü pozitif ilişkiler mevcutken, ahlak boyutu en zayıf ilişkiyi sergilemiştir. Çalışmanın sınırlılıkları arasında kesitsel tasarım ve sosyal beğenirlik yanlılığı riski yer almakta olup, gelecekteki araştırmalar için boylamsal çalışmalar ve ahlak boyutunun özgün konumunun derinlemesine incelenmesi önerilmiştir.