Kapitalist Gerçekçilik Karşısında Postmarksizm: Umut ve Saçmalığın Söylemsel İlişkisi Üzerine

OpenAlex Türkçe

Bu makale, Mark Fisher’ın kapitalist gerçekçilik kavramını özgürleştirici eleştirel sosyal teoriler bağlamında ele alarak, kapitalist sistemin alternatif ideolojiler karşısındaki hâkimiyetini analiz etmektedir. Fisher’a göre geç kapitalizm, yalnızca ekonomik bir sistem değil, aynı zamanda kaçınılmaz ve alternatifsiz bir toplumsal gerçeklik olarak da kendini dayatmaktadır. Bu durum, bireylerin ve toplumların hayal gücünü sınırlayarak Marksist ütopyaya ve kapitalizme alternatif ideolojilere duyulan inancı zayıflatmaktadır. Makale, bu bağlamda, Marx sonrası dönemde ortaya çıkan bazı özgürleştirici sosyal teorilerin geç kapitalist düzen karşısındaki etkilerini sorgulamaktadır. Bu analizde, Harry G. Frankfurt’un saçmalık kavramı teorik bir araç olarak kullanılacaktır. Frankfurt’un kavramsallaştırması, bazı ideolojik söylemlerin hakikate olan kayıtsızlığını ve toplumsal gerçeklikten kopukluğunu ortaya koymak açısından işlevseldir. Makalede Fisher’ın kapitalist gerçekçilik anlayışı ile Frankfurt’un saçmalık kavramı bir araya getirilerek, günümüzde ideolojik alternatiflerin ne ölçüde gerçekliğe bağlı olduğu ve ne derece etkili olabildiği tartışılacaktır.