Anadolu Ajansı Örneğinde Finansal Okuryazarlığın Haberleştirilmesi

Türkçe

Bu çalışma, finansal okuryazarlığın dijital medya ortamında nasıl haberleştirildiğini ve bu süreçte etik ilkeler ile algoritmik görünürlük arasındaki ilişkinin nasıl kurulduğunu incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, Anadolu Ajansı’nın (AA) Ocak–Haziran 2025 döneminde yayımladığı kripto para temalı haberler nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde eleştirel söylem analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. İncelenen 126 haber metni içerisinden seçilen örneklem üzerinde yapılan çözümlemede; finansal haberlerin risk, güven, yatırımcı yönlendirmesi ve kurumsal kaynak kullanımı gibi boyutları değerlendirilmiştir. Bulgular, incelenen haberlerde spekülatif söylemlerden ve "yatırım tavsiyesi" niteliğindeki yönlendirmelerden titizlikle kaçınıldığını, bunun yerine piyasadaki risk ve belirsizlik vurgusunun öne çıkarıldığını göstermektedir. Haberlerde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) gibi resmî kaynaklara dayalı bir çerçeveleme tercih edilmektedir. Bu durum kurumsal güveni güçlendirirken, eş zamanlı olarak finansal teknolojileri ulusal kalkınma ile ilişkilendiren ekonomik milliyetçilik ve dijital egemenlik söylemlerini pekiştirmekte; ancak alternatif perspektiflerin görünürlüğünü sınırlamaktadır. Araştırma ayrıca dijital platformlarda algoritmik görünürlük dinamiklerinin, haber içeriklerinin sunum biçimini ve editoryal tercihleri dolaylı olarak etkilediğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak çalışma, finansal haberciliğin yalnızca bilgi aktaran bir alan olmadığını; bireylerin ekonomik kararlarını ve kamu yararını şekillendiren kritik bir kamusal pratik olduğunu vurgulayarak etik ilkelerin sürdürülebilir habercilik için önemine dikkat çekmektedir.