DİJİTAL DÖNÜŞÜM VE SAĞLIK POLİTİKALARI: STATÜKONUN ÖTESİNE GEÇİŞTE “POLICY WINDOW” YAKLAŞIMIYLA TÜRKİYE, ESTONYA VE DANİMARKA’NIN DEĞERLENDİRİLMESİ

OpenAlex · Türkçe

Bu çalışma, dijital dönüşümün sağlık politikaları üzerindeki yapısal ve yönetişimsel etkilerini sosyal güvenlik perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Dijital sağlık uygulamaları, sağlık hizmetlerinin planlanmasından sunumuna kadar pek çok süreçte dönüşüm yaratmakta; bu süreçlerin adalet, kapsayıcılık ve eşitlik ilkeleriyle ne ölçüde örtüştüğü kamu politikaları açısından önemli bir sorgulama alanı oluşturmaktadır. Çalışmada, dijitalleşmenin yalnızca teknik bir kapasite artışı olarak değil, aynı zamanda politika yapım sürecinde yeni fırsat alanları yaratan bir “policy window” (politika penceresi) olarak değerlendirilmesi gerektiği varsayılmaktadır. Araştırma, nitel bir tasarım çerçevesinde yürütülmüş ve karşılaştırmalı durum analizi yöntemiyle Türkiye, Estonya ve Danimarka örnekleri ele alınmıştır. John W. Kingdon’un çoklu akışlar yaklaşımı (multiple streams framework) teorik çerçeve olarak benimsenmiş; dijital sağlık politikalarının problem tanımlamaları, çözüm önerileri ve siyasal iklim bağlamında nasıl şekillendiği analiz edilmiştir. Veri kaynaklarını Dünya Sağlık Örgütü, OECD, Avrupa Komisyonu ve ilgili ülkelerin sağlık otoritelerine ait stratejik belgeler oluşturmaktadır. Çalışmada altı temel gösterge üzerinden karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmıştır. Elde edilen bulgular, Estonya ve Danimarka’nın dijital sağlık politikalarını sosyal güvenlik sistemlerinin bütünleyici bir unsuru olarak kurguladığını ve dijital dönüşüm sürecini katılımcı yönetişim, yüksek sağlık okuryazarlığı ve teknolojik kapsayıcılık ekseninde başarıyla yönettiğini göstermektedir. Türkiye ise dijital altyapı açısından güçlü bir gelişme göstermesine rağmen, vatandaş katılımının sınırlılığı ve dijital eşitsizliklerin sürmesi nedeniyle bu dönüşümü sosyal güvenlik sistemine entegre etmede sınırlı kalmaktadır. Dijital sağlık sistemlerinin etkili, adil ve sürdürülebilir biçimde işlemesi; yalnızca teknolojik yatırımlarla değil, aynı zamanda toplumsal kapsayıcılığı önceleyen bir politika vizyonu ve stratejik yönetişim kapasitesiyle mümkün olabilmektedir.