Anadolu Neolitiğinde Denizcilik: Etnografik, Arkeolojik ve Deneysel Bir İnceleme

İngilizce (OpenAlex)

İnsanların Prehistorik dönemlerden itibaren, akarsuları ve denizleri ulaşım, taşımacılık ve geçim ekonomisini desteklemek için besin elde etmek amacıyla yoğun biçimde kullandıkları bilinmektedir. Diğer yandan Anadolu kıyılarındaki Neolitik Dönem’deki denizcilik faaliyetleri incelendiğinde, doğrudan denizcilik faaliyetlerine işaret edebilecek deniz araçlarına ve bu araçlara ait aksamlara dair veriler oldukça kısıtlıdır. Bununla beraber tespit edilen ancak denizcilik faaliyetteleri ile aktarımı mümkün olan çeşitli buluntular ışığında, böylesi faaliyetlerinin gerçekleştirildiğini ifade edebiliyoruz. Kara bağlantısı olmayan bölgeler arasında aktarılmış olan hammaddeler, alet veya eşyalar başta olmak üzere birçok dolaylı kanıt yukarıdaki tespiti doğrulamaktadır. Diğer yandan bu tür faaliyetlerde kullanılan araçların türleri ve yapım teknikleri, araçların kullanımı ve performansları gibi birçok soru hala tam olarak anlaşılamamıştır. Bu soruların cevaplanmaya çalışıldığı bu çalışmada öncelikle denizcilik etkinliklerinin gerçekleştirildiği söz konusu dönemde kıyı şeridi ve deniz seviyelerinin durumu anlaşılmaya çalışılmıştır. Ardından prehistorik dönemlerde kullanılmış olabilecek primitif deniz araçlarının neler olabileceği hem az sayıdaki arkeolojik hem de etnografik örneklerden faydalanılarak basitten karmaşığa doğru bir silsilede sınıflandırılmıştır. Son aşamada ise çeşitli örnek ve kanıtlar üzerinden Neolitik Dönem’de kullanıldığına kanaat getirdiğimiz primitif bir deniz aracı türü olan yekpare bir ağaç gövdesinden oyma kazıma kanonun deneysel arkeoloji projesi kapsamında üretimi ve seyahat aşaması çalışmaları gerçekleştirilmiştir.